HYB Nedir?
Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB), Türk Standardları Enstitüsü tarafından yürütülen hizmet belgelendirme programı kapsamında düzenlenir.
Belgelendirme sırasında;
- hizmet sunum şekli,
- iş yerinin fiziki şartları,
- teknik ekipman,
- personel yeterliliği,
- ilgili Türk standardı veya kriterine uygunluk
değerlendirilir.
Uygun bulunan kuruluşlara Hizmet Yeterlilik Belgesi düzenlenir ve TSE-HYB markasını kullanma hakkı verilebilir. TSE’nin hizmet belgelendirme programında 800’ü aşkın aktif standart ve kriter bulunmaktadır.
Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik Belgesi (SSHYB) Nedir?
Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik Belgesi, Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenen ve belirli ürün gruplarında üretici veya ithalatçıların satış sonrası hizmet organizasyonunun yeterliliğini gösteren belgedir.
Bu belge kapsamında;
- yeterli teknik kadro,
- uygun takım ve teçhizat,
- gerekli sayıda yetkili servis istasyonu
aranır.
Yönetmelik kapsamındaki ürünleri üreten veya ithal eden firmalar için bu belge zorunlu olabilir. Başvurular elektronik ortamda e-imza ile yapılmaktadır. Ayrıca belge geçerlilik süresi 2 yıldır ve süresi dolmadan yenilenmesi gerekir.
HYB ile SSHYB Arasındaki Temel Farklar
| Karşılaştırma | HYB | SSHYB |
|---|---|---|
| Düzenleyen kurum | Türk Standardları Enstitüsü (TSE) | Ticaret Bakanlığı |
| Amaç | Hizmet yerinin standarda uygunluğunu belgelendirmek | Satış sonrası servis organizasyonunun yeterliliğini göstermek |
| Dayanak | TSE hizmet belgelendirme programı | Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği |
| Başvuru | TSE başvuru sistemi | Ticaret Bakanlığı e-SSHYB sistemi |
| Geçerlilik | Program şartlarına göre gözetimlerle sürdürülür | 2 yıl |
Aynı Firma Her İki Belgeyi de Alabilir mi?
Evet.
Bazı üretici veya ithalatçılar için hem TSE hizmet belgelendirmesi hem de Ticaret Bakanlığı kapsamındaki satış sonrası hizmet yükümlülükleri söz konusu olabilir.
Ancak bu durum her firma için geçerli değildir. Faaliyet konusu, ürün grubu ve yürürlükteki mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
En Sık Yapılan Yanlışlar
❌ HYB ile SSHYB’nin aynı belge olduğunu düşünmek.
❌ TSE’den alınan HYB’nin Ticaret Bakanlığı yerine geçtiğini varsaymak.
❌ SSHYB gereken ürünlerde yalnızca HYB almanın yeterli olduğunu sanmak.
❌ Yönetmelik kapsamındaki ürün listesini incelemeden başvuru yapmak.
📌 Uzman Yorumu
Uygulamada birçok firma, “servis belgesi” ifadesi nedeniyle HYB ile SSHYB’yi karıştırmaktadır. Oysa biri TSE’nin hizmet belgelendirme sistemi, diğeri ise Ticaret Bakanlığı’nın satış sonrası hizmet yükümlülüklerine ilişkin belgelendirme sistemidir. Başvuru yapılmadan önce firmanın faaliyet alanı ve ürün grubu analiz edilmelidir.
✅ Kontrol Listesi
- ☐ Ürün grubunuzun Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği kapsamında olup olmadığını kontrol ettiniz.
- ☐ Faaliyetiniz için ilgili TSE hizmet standardını belirlediniz.
- ☐ Gerekli servis organizasyonunu planladınız.
- ☐ Başvurunun TSE’ye mi yoksa Ticaret Bakanlığı’na mı yapılacağını netleştirdiniz.
- ☐ Güncel mevzuatı ve başvuru şartlarını incelediniz.