TSE Belgesi Nedir?

TSE Belgesi, günlük kullanımda farklı belge ve sertifikaları ifade etmek amacıyla kullanılan genel bir terim hâline gelmiştir. Ancak teknik olarak değerlendirildiğinde TSE Belgesi denildiğinde çoğunlukla Türk Standartlarına Uygunluk Belgesi ve bu belgeye bağlı TSE markası kullanım hakkı anlaşılır.

Belgelendirme işlemi, firmanın beyanına dayanarak otomatik biçimde gerçekleştirilmez. Ürünün ilgili standartta belirtilen özellikleri karşılayıp karşılamadığı; üretim yeri incelemesi, doküman kontrolü, numune alma, laboratuvar deneyleri ve teknik değerlendirmeler yoluyla belirlenebilir.

Belgelendirme kapsamı hazırlanırken aşağıdaki unsurlar önem taşır:

• Ürünün açık ve teknik tanımı
• Ürünün ticari markası
• Üretimin gerçekleştirildiği tesis
• İlgili Türk standardı veya TSE kriteri
• Ürün modeli, tipi, sınıfı veya çeşidi
• Belgelendirme kapsamındaki teknik özellikler
• Üreticinin kalite kontrol imkânları
• Deney ve muayene sonuçları

Bu nedenle bir firmanın herhangi bir ürünü için TSE Belgesi almış olması, aynı firmanın ürettiği bütün ürünlerin otomatik olarak TSE belgeli olduğu anlamına gelmez. Belgenin üzerinde veya belge ekinde belirtilen kapsam dikkatle incelenmelidir.

TSE Belgesi ürün için mi, firma için mi verilir?

TSE ürün belgelendirmesinde esas değerlendirme konusu üründür. Ancak ürünün belirli bir üretim yerinde, belirli kalite kontrol şartları altında ve tanımlanan marka kapsamında üretilmesi de sürecin önemli bir parçasıdır.

Bu nedenle TSE Belgesi yalnızca firmanın ticaret unvanına verilmiş genel bir kalite belgesi olarak değerlendirilmemelidir. Belge; firma, üretim yeri, marka, ürün grubu ve ilgili standart arasında tanımlanmış bir kapsam oluşturur.

Üretim yerinin değişmesi, markanın değişmesi, ürün tasarımının yenilenmesi veya ham madde özelliklerinin önemli ölçüde farklılaşması hâlinde belge kapsamının yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

TSE Belgesi kalite belgesi midir?

TSE Belgesi, belgelendirme kapsamındaki ürünün ilgili standart veya kriter şartlarına uygunluğunun değerlendirildiğini gösterir. Bu yönüyle ürün kalitesi, güvenliği, performansı, ölçüleri, dayanımı veya kullanım özellikleriyle ilgili teknik şartların doğrulanmasına katkı sağlar.

Ancak “kalite” kavramı çok geniştir. TSE Belgesi, ürünün ilgili standartta yer almayan her özelliğinin en yüksek kalite seviyesinde olduğunu garanti eden sınırsız bir belge değildir. Değerlendirme, başvurulan standardın kapsamı ve maddeleriyle sınırlıdır.

Örneğin ilgili standart aşağıdaki konuları düzenleyebilir:

• Boyut ve toleranslar
• Ham madde özellikleri
• Mekanik dayanım
• Elektriksel güvenlik
• Yangın davranışı
• Performans kriterleri
• İşaretleme ve etiketleme
• Ambalajlama
• Numune alma yöntemi
• Deney ve muayene şartları

Ürünün hangi özelliklerinin değerlendirileceği, ilgili standardın kapsamına göre belirlenir.

TSE Belgesi ile ISO 9001 aynı mıdır?

Hayır. TSE ürün belgesi ile ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi aynı değildir.

TSE ürün belgelendirmesi, belirli bir ürünün ilgili standarda veya kritere uygunluğunu değerlendirir. ISO 9001 ise kuruluşun kalite yönetim sistemini, süreçlerini, sorumluluklarını, kayıtlarını ve sürekli iyileştirme yaklaşımını ele alır.

Bir firma hem TSE ürün belgesine hem de ISO 9001 belgesine sahip olabilir. Bu belgeler birbirini destekleyebilir; ancak biri diğerinin yerine geçmez.

TSE Belgesi ile CE Belgesi aynı mıdır?

TSE Belgesi ile CE işareti de aynı kavram değildir. CE işareti, ilgili Avrupa Birliği teknik mevzuatı kapsamındaki ürünlerin temel sağlık, güvenlik ve çevre gereklerini karşıladığını gösteren uygunluk işaretidir. CE işareti bir kalite işareti olarak değerlendirilmez.

TSE Belgesi ise ürünün ilgili Türk standardına veya TSE kriterine göre belgelendirilmesiyle ilişkilidir. Bazı ürünlerde hem CE işareti hem de TSE Belgesi gündeme gelebilir. Ancak bu iki uygulamanın hukuki dayanağı, teknik kapsamı ve değerlendirme yöntemi farklıdır.

↑ Başa Dön

TSE Ne Demektir?

Türk Standardları Enstitüsü, Türkiye’de standardizasyon çalışmalarının yürütülmesi amacıyla oluşturulmuş kuruluştur. TSE’nin faaliyetleri yalnızca ürünlere belge düzenlemekle sınırlı değildir.

Kurumun faaliyet alanları genel olarak şunları içerebilir:

• Türk standartlarının hazırlanması ve yayımlanması
• Ürün belgelendirme
• Hizmet yeri belgelendirme
• Yönetim sistemi belgelendirme
• Deney ve laboratuvar hizmetleri
• Muayene ve gözetim hizmetleri
• Personel belgelendirme
• İthalat uygunluk değerlendirmesi
• Ulaşım sistemleriyle ilgili teknik hizmetler
• Eğitim ve standardizasyon faaliyetleri

TSE adı ve markası, kurumun izni olmadan gelişigüzel kullanılamaz. Bir işletmenin yalnızca TSE’ye başvuru yapmış olması veya ürününü TSE laboratuvarında test ettirmiş olması, üründe TSE markası kullanma hakkı doğurmaz.

Türk standardı nedir?

Türk standardı; bir ürün, hizmet, süreç, yöntem veya sistem için teknik özellikleri, sınıflandırmaları, deney yöntemlerini, performans şartlarını ya da uygulama kurallarını tanımlayan standart dokümandır.

Standartlar ürün grubuna göre aşağıdaki konuları içerebilir:

• Kapsam ve ürün tanımı
• Atıf yapılan diğer standartlar
• Terimler ve tarifler
• Sınıflandırma ve özellikler
• Boyut ve toleranslar
• Numune alma yöntemi
• Deney metotları
• Muayene ve kabul şartları
• İşaretleme
• Ambalajlama
• Taşıma ve depolama şartları

TSE başvurusu öncesinde yalnızca standardın numarasını bilmek yeterli olmayabilir. Standardın güncel baskısı, tadilleri, atıf yaptığı diğer standartlar ve ürünün hangi sınıf kapsamında bulunduğu da incelenmelidir.

TSE markası ne anlama gelir?

TSE markası, yetkilendirilmiş kapsam dahilinde ürünün ilgili Türk standardına uygunluğunu göstermek amacıyla kullanılabilen işarettir. Markanın ürün, ambalaj, etiket, tanıtım materyali ve dijital ortamda kullanımı belirlenen kurallara uygun olmalıdır.

TSE markası aşağıdaki durumlarda izinsiz veya yanıltıcı biçimde kullanılmamalıdır:

• Henüz belgelendirme süreci tamamlanmamış ürünlerde
• Belge kapsamı dışında kalan modellerde
• Farklı bir üretim yerinde üretilen ürünlerde
• Belgede tanımlanmayan markalarda
• Belgesi askıda veya iptal edilmiş ürünlerde
• Yalnızca deney raporu bulunan ürünlerde
• Firmanın tüm ürünleri belgeliymiş izlenimi oluşturacak şekilde

TSE belgesi ile TSE raporu arasındaki fark nedir?

TSE tarafından farklı amaçlarla belge, rapor, uygunluk yazısı, muayene sonucu veya deney raporu düzenlenebilir. Bunların her biri aynı hukuki ve teknik anlama gelmez.

Bir deney raporu, test edilen numunenin belirli deneylerde elde ettiği sonuçları gösterir. TSE Belgesi ise ürünün ilgili belgelendirme sistemi kapsamında değerlendirilmesi sonucunda verilir ve üretim yeri kontrollerini de içerebilir.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Ne İşe Yarar?

TSE Belgesi, üretici ile müşteri arasındaki teknik güvenin güçlendirilmesine yardımcı olur. Ürünün yalnızca üreticinin kendi beyanıyla değil, tanımlanmış bir standart ve belgelendirme sistemi kapsamında değerlendirildiğini gösterir.

Belgenin firmaya sağlayabileceği katkılar sektör, ürün ve müşteri kitlesine göre değişir. Bazı ürünlerde TSE Belgesi ticari açıdan güçlü bir tercih sebebi olurken bazı ürünlerde ihale şartnamesi, tedarikçi kabul kriteri veya yasal düzenleme nedeniyle önem kazanabilir.

Ürünün standarda uygunluğunu gösterir

TSE Belgesinin temel işlevi, ürünün ilgili standarda veya TSE kriterine uygunluğunun belgelendirme süreci kapsamında değerlendirildiğini göstermektir.

Bu değerlendirme sayesinde ürünün teknik özellikleri belirli ve ölçülebilir şartlarla karşılaştırılır. Böylece “kaliteli”, “dayanıklı” veya “güvenli” gibi genel ifadeler yerine standarda dayalı teknik kriterler esas alınır.

Müşteri güvenini destekler

Tüketiciler ve kurumsal alıcılar, teknik özelliklerini ayrıntılı olarak değerlendiremedikleri ürünlerde bağımsız belgelendirme işaretlerine önem verebilir. TSE markası, özellikle Türkiye pazarında uzun süredir tanınan uygunluk işaretlerinden biridir.

Belgenin doğru kullanılması, müşterinin satın alma kararında güven unsuru oluşturabilir. Ancak marka tanıtımında belge kapsamı dışında iddialarda bulunulmamalıdır.

İhale ve tedarik süreçlerinde avantaj sağlayabilir

Kamu veya özel sektör satın alma şartnamelerinde ürünün belirli bir standarda uygun olması, TSE belgeli bulunması veya eşdeğer uygunluk dokümanına sahip olması talep edilebilir.

İhaleye katılmadan önce yalnızca TSE Belgesinin bulunması yeterli kabul edilmemelidir. Aşağıdaki bilgiler şartnameyle karşılaştırılmalıdır:

• Belgenin standard numarası
• Ürün adı ve modeli
• Belge kapsamı
• Üretim yeri
• Marka
• Belgenin geçerlilik durumu
• Talep edilen deney sınıfı
• Varsa ek teknik şartlar

Üretim kalitesinin kontrol altında tutulmasını teşvik eder

TSE belgelendirme süreci, üreticinin yalnızca başvuru tarihinde uygun bir numune hazırlamasına değil, uygun üretimi devam ettirebilmesine odaklanır.

Bu nedenle üretim yerinde aşağıdaki sistemlerin kurulması veya geliştirilmesi gerekebilir:

• Girdi ve ham madde kontrolü
• Proses kontrolü
• Son ürün muayenesi
• Ölçüm cihazı takibi
• Uygunsuz ürün kontrolü
• Ürün izlenebilirliği
• Deney kayıtları
• Müşteri şikâyeti değerlendirmesi
• Düzeltici faaliyetler

Bu çalışmalar, belgelendirme dışında da firmanın üretim disiplinine katkı sağlayabilir.

Pazarlama ve marka konumlandırmasını destekler

Belge kapsamındaki ürünlerde TSE markasının kullanım hakkı, firmanın ürün tanıtımında teknik güven unsurunu öne çıkarmasına yardımcı olabilir.

Ancak pazarlama içeriklerinde aşağıdaki hatalardan kaçınılmalıdır:

• Belge kapsamı dışındaki ürünlerde TSE logosu kullanmak
• Firmanın bütün ürünlerini TSE belgeli göstermek
• Deney raporunu ürün belgesi gibi tanıtmak
• Süresi geçmiş belgeyi kullanmaya devam etmek
• Markayı şekil veya oran bakımından değiştirmek
• TSE’nin ürüne ticari garanti verdiği izlenimini oluşturmak

İhracatta geçerli midir?

TSE Belgesi Türkiye’de güçlü bir tanınırlığa sahip olabilir; ancak her ülkenin ürün güvenliği, standardizasyon ve ithalat mevzuatı farklıdır. TSE Belgesi tek başına bütün ülkelere ihracat için otomatik kabul sağlamaz.

İhracat yapılacak ülkeye göre aşağıdaki belgeler veya değerlendirmeler ayrıca gerekebilir:

• CE uygunluk süreci
• CB test raporları
• G işareti veya ulusal uygunluk belgeleri
• SASO veya SABER işlemleri
• GSO uygunluk işlemleri
• UKCA işareti
• UL veya ETL değerlendirmeleri
• Ülkeye özel enerji verimliliği kayıtları
• Akredite laboratuvar testleri

İhracat planı bulunan firmaların hedef ülke mevzuatını ürün tasarım aşamasında değerlendirmesi önemlidir.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Zorunlu mudur?

“TSE Belgesi zorunlu mu?” sorusuna bütün ürünler için geçerli tek bir cevap vermek mümkün değildir. Bazı ürünlerde TSE belgelendirmesi üreticinin gönüllü tercihi olabilirken bazı ürün veya faaliyetlerde mevzuat, kamu ihalesi, kurum şartnamesi ya da özel müşteri talebi nedeniyle zorunlu hâle gelebilir.

Bu nedenle bir ürün için belge çalışmasına başlanmadan önce yalnızca ürün adının değil; kullanım alanının, satış kanalının, teknik mevzuatının, müşteri taleplerinin ve ihale şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Gönüllü TSE belgelendirmesi nedir?

Üreticinin ürün kalitesini, standarda uygunluğunu ve üretim kontrol altyapısını göstermek amacıyla kendi isteğiyle başlattığı süreç gönüllü belgelendirme olarak değerlendirilebilir.

Firma aşağıdaki nedenlerle gönüllü olarak TSE Belgesi almak isteyebilir:

• Müşteri güvenini artırmak
• Rakip ürünlerden farklılaşmak
• Kurumsal tedarikçi listelerine girmek
• Bayilik ve distribütörlük ağını güçlendirmek
• Ürünün teknik yeterliliğini göstermek
• Kamu veya özel sektör ihalelerine hazırlanmak
• Üretim kontrol sistemini geliştirmek
• TSE markasını tanıtımda kullanmak

Belgenin gönüllü olarak alınması, belge düzenlendikten sonra kurallara uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Firma belge kapsamını, TSE markası kullanım şartlarını ve gözetim gereklerini sürdürmek zorundadır.

TSE Belgesi hangi durumlarda zorunlu hâle gelebilir?

Aşağıdaki durumlarda TSE Belgesi veya belirli bir standarda uygunluk şartı gündeme gelebilir:

• İlgili mevzuatta açık belge şartı bulunması
• Bakanlık veya kamu kurumu düzenlemeleri
• Kamu ihalesi teknik şartnamesi
• Belediye ruhsat veya izin işlemleri
• Yetkili servis veya satış sonrası hizmet şartları
• Ana sanayi veya kurumsal müşteri tedarikçi kriterleri
• Ürünün belirli bir Türk standardına uygun olmasının zorunlu tutulması
• Sektörel yeterlilik veya piyasa gözetimi şartları
• Özel sözleşme ve satın alma şartları

Ancak şartnamede “TSE standardına uygun” ifadesinin bulunması ile “TSE Belgesi bulunması zorunludur” ifadesi aynı anlama gelmeyebilir. İlk ifade teknik standarda uygunluğu, ikinci ifade ise belirli bir belgelendirme dokümanını talep edebilir.

İhalelerde TSE Belgesi zorunlu mudur?

İhalelerde belgenin zorunlu olup olmadığı ilgili idari ve teknik şartnameye göre belirlenir. Bazı ihalelerde ürünün belirli bir TS numarasına uygun olması istenirken bazı ihalelerde doğrudan geçerli TSE Belgesi talep edilebilir.

İhaleye sunulacak belgenin aşağıdaki unsurları karşılayıp karşılamadığı kontrol edilmelidir:

• İstenen standardın doğru numarası
• Belgenin geçerli olması
• Teklif edilen ürün modelinin kapsamda bulunması
• Markanın belge üzerinde yer alması
• Üretim yerinin doğru olması
• Ürün sınıfı veya tipinin şartnameye uygunluğu
• Varsa deney raporlarının güncelliği
• Belgenin askıda veya iptal edilmemiş olması

Belgenin genel olarak mevcut olması yeterli olmayabilir. Teklif edilen ürün belge kapsamı dışında kalıyorsa idare tarafından uygun bulunmayabilir.

TSE Belgesi olmadan ürün satılabilir mi?

Ürünün satılabilmesi için hangi teknik mevzuata tabi olduğu belirlenmelidir. TSE Belgesinin gönüllü olduğu ürünlerde, diğer yasal şartlar karşılanmak kaydıyla TSE Belgesi olmadan satış mümkün olabilir.

Ancak ürün için zorunlu teknik düzenleme, kayıt, izin, test, etiketleme veya uygunluk işareti bulunuyorsa bu şartların karşılanması gerekir. TSE Belgesinin bulunmaması ile ürünün tüm mevzuat şartlarından muaf olması aynı şey değildir.

Ürüne göre aşağıdaki yükümlülüklerden biri veya birkaçı geçerli olabilir:

• CE işareti
• Ürün güvenliği testleri
• Enerji etiketi
• Garanti belgesi
• Türkçe kullanım kılavuzu
• Yetkili servis altyapısı
• Bakanlık kaydı veya bildirimi
• Ürün takip sistemi kaydı
• Kimyasal içerik veya güvenlik bilgi formu
• Özel sektör izinleri

TSE standardı varsa belge almak zorunlu mudur?

Bir ürün için yayımlanmış Türk standardının bulunması, tek başına o ürün için TSE Belgesi alınmasının zorunlu olduğu anlamına gelmez. Standardın zorunlu uygulanıp uygulanmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Standartlar çoğunlukla gönüllü teknik dokümanlar olarak uygulanabilir. Ancak bir standart mevzuat içinde atıf yoluyla zorunlu hâle getirilebilir veya satın alma şartnamesinde bağlayıcı koşul olarak belirlenebilir.

Müşteri TSE Belgesi isterse ne yapılmalıdır?

Müşteri tarafından “TSE Belgesi” talep edildiğinde hangi belgenin istendiği netleştirilmelidir. Müşteri aşağıdaki belgelerden birini kastediyor olabilir:

• Türk Standartlarına Uygunluk Belgesi
• TSEK Kalite Uygunluk Belgesi
• Hizmet Yeterlilik Belgesi
• ISO 9001 Belgesi
• TSE deney raporu
• Muayene raporu
• İthalat uygunluk yazısı
• CE uygunluk dokümanları

Ürünün ve faaliyetin niteliğine uygun olmayan bir belgeye başvurmak hem zaman hem de maliyet kaybına yol açabilir.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Hangi Ürünlere Verilir?

TSE ürün belgelendirme kapsamı oldukça geniştir. Ancak bir ürünün piyasada bulunması veya üretilebilmesi, o ürün için mutlaka uygun bir TSE belgelendirme standardı olduğu anlamına gelmez.

Başvuru öncesinde ürünün teknik tanımı yapılmalı ve uygun standardın bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Ürüne doğrudan karşılık gelen Türk standardı varsa TSE Belgesi, doğrudan Türk standardı bulunmayan bazı ürünlerde ise uygun kriterin mevcut olması hâlinde TSEK Belgesi gündeme gelebilir.

TSE Belgesi alınabilen başlıca ürün grupları

Uygun standardın ve belgelendirme programının bulunması şartıyla aşağıdaki ürün gruplarında TSE belgelendirmesi değerlendirilebilir:

• Elektrikli ve elektronik ürünler
• Makine ve makine parçaları
• Yapı malzemeleri
• Metal ve plastik ürünler
• Boru, bağlantı elemanı ve vanalar
• Mobilya ve ahşap ürünleri
• Ambalaj ve paketleme ürünleri
• Tekstil ve hazır giyim ürünleri
• Temizlik ve hijyen ürünleri
• Isıtma, soğutma ve havalandırma ekipmanları
• Otomotiv yan sanayi ürünleri
• Yangın güvenliği ürünleri
• İş sağlığı ve güvenliği ekipmanları
• Çocuk ürünleri ve oyun ekipmanları
• Ev ve mutfak gereçleri
• Endüstriyel ekipmanlar
• Kimyasal ürünler
• Gıda ile temas eden ürünler
• Enerji ve aydınlatma ürünleri
• Ölçüm ve kontrol ekipmanları

Bu liste örnek niteliğindedir. Her ürün grubunda aynı belge sistemi uygulanmaz. Ürüne göre CE işareti, yapı malzemeleri uygunluk sistemi, tip onayı, laboratuvar testi veya farklı bir TSE belgelendirme programı gerekebilir.

Elektrikli ürünler için TSE Belgesi

Elektrikli ürünlerde güvenlik, yalıtım, sıcaklık artışı, elektrik çarpmasına karşı koruma, mekanik dayanım, işaretleme ve kullanım talimatları gibi çok sayıda teknik kriter bulunabilir.

Ürün grubuna göre aşağıdaki deneyler gündeme gelebilir:

• Elektriksel dayanım deneyi
• Yalıtım direnci
• Kaçak akım
• Topraklama sürekliliği
• Sıcaklık artışı
• Anormal çalışma
• Neme dayanım
• Mekanik dayanım
• Yanmazlık veya kızaran tel deneyi
• Koruma sınıfı kontrolleri
• Etiket ve işaretleme incelemesi

Elektrikli ürünlerde TSE Belgesi bulunması, ürünün tabi olduğu CE mevzuatı yükümlülüklerini otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Her iki süreç ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Yapı malzemelerinde TSE Belgesi

Çimento, beton ürünleri, yalıtım malzemeleri, borular, bağlantı elemanları, kapılar, pencereler, seramik ürünler ve benzeri yapı malzemeleri için çeşitli Türk standartları bulunabilir.

Ancak yapı malzemelerinde ürünün harmonize standarda tabi olup olmadığı, CE veya G işareti gerekliliği ve performans değişmezliğinin değerlendirilmesi sistemi ayrıca incelenmelidir.

TSE Belgesi, yapı malzemesine ilişkin diğer yasal uygunluk işlemleriyle karıştırılmamalıdır.

Makine ve ekipmanlarda TSE Belgesi

Makine ve endüstriyel ekipmanlarda ürünün kullanım amacı, mekanik riskleri, güvenlik tertibatları, performansı ve kontrol sistemi değerlendirilir.

Makinenin teknik yapısına göre aşağıdaki konular önem kazanabilir:

• Koruyucular ve muhafazalar
• Acil durdurma sistemi
• Hareketli parçalar
• Elektrik panosu
• Gürültü ve titreşim
• Taşıma ve kaldırma noktaları
• Operatör güvenliği
• Bakım talimatları
• Riskli bölgelere erişim
• Ürün performans deneyleri

Makine ürünlerinde TSE Belgesinin yanı sıra Makine Emniyeti mevzuatı ve CE işaretleme süreci de değerlendirilmelidir.

Mobilya ürünlerinde TSE Belgesi

Mobilya ürünlerinde ölçüler, dayanım, stabilite, devrilme riski, bağlantı elemanları, yüzey özellikleri ve kullanım güvenliği gibi kriterler incelenebilir.

Belgelendirme kapsamına göre şu ürünler değerlendirilebilir:

• Ofis mobilyaları
• Okul sıraları ve eğitim mobilyaları
• Sandalyeler
• Masalar
• Dolaplar
• Ranza ve yatak sistemleri
• Çocuk mobilyaları
• Oturma grupları
• Depolama üniteleri

Ürünün kullanım alanı standardın seçiminde kritik öneme sahiptir. Ev tipi sandalye ile okul veya çalışma ortamında kullanılan sandalye aynı standart kapsamında değerlendirilmeyebilir.

Ambalaj ürünlerinde TSE Belgesi

Karton kutu, plastik ambalaj, torba, şişe, kap, palet ve benzeri ambalaj ürünlerinde malzeme özellikleri, dayanım, ölçü, sızdırmazlık ve kullanım amacına bağlı teknik şartlar bulunabilir.

Gıda ile temas eden ambalajlarda ayrıca gıda mevzuatı, migrasyon testleri ve uygunluk beyanları gerekebilir. TSE belgelendirmesi diğer yasal yükümlülüklerin yerine geçtiği şeklinde değerlendirilmemelidir.

Otomotiv ürünlerinde TSE Belgesi

Otomotiv sektöründe kullanılan bazı yedek parça, bağlantı elemanı, servis ekipmanı, reflektif ürün, araç üstü yapı veya dönüşüm uygulaması için farklı teknik standartlar ve onay sistemleri bulunabilir.

Ürün grubuna bağlı olarak TSE Belgesi yerine veya TSE Belgesine ek olarak aşağıdaki süreçler gerekebilir:

• Tip onayı
• E işareti
• AİTM uygunluk işlemleri
• Araç proje onayı
• Montaj uygunluk raporu
• Üretimin uygunluğu kontrolleri

Otomotiv ürünlerinde belge türü ürünün araç üzerindeki işlevine göre uzman tarafından belirlenmelidir.

İthal ürünler için TSE Belgesi alınabilir mi?

Yurt dışında üretilen ürünler için de belirli şartlar altında TSE veya TSEK belgelendirmesi gündeme gelebilir. Bu durumda yabancı üretim yeri, başvuru sahibi kuruluş, marka sahipliği, temsil yetkisi ve üreticiyle yapılan sözleşmeler değerlendirilir.

İthal ürünlerde genellikle aşağıdaki belgeler önem kazanabilir:

• Üretici ile başvuru sahibi arasındaki yetki sözleşmesi
• Marka tescil belgesi veya marka kullanım izni
• Üretim yeri bilgileri
• Ürüne ait teknik dosya
• Mevcut test raporları
• Ürün katalogları ve çizimleri
• Türkçe etiket ve kullanım kılavuzu
• Gerekli dış ticaret belgeleri

Yurt dışı üretim yeri incelemesi, numune temini, seyahat ve deney süreçleri toplam maliyet ve süreyi etkileyebilir.

↑ Başa Dön

TSE ve TSEK Belgesi Arasındaki Fark Nedir?

TSE ve TSEK belgeleri sıklıkla birbirine karıştırılır. Her iki belge de ürün uygunluğuyla ilgili olabilir; ancak teknik dayanakları aynı değildir.

Ürüne doğrudan uygulanabilen yürürlükte bir Türk standardı varsa başvuru genel olarak bu standarda göre değerlendirilir. Ürün için doğrudan Türk standardı bulunmaması hâlinde, uygun belgelendirme kriteri oluşturulmuşsa veya kabul edilebilir teknik referanslar mevcutsa TSEK belgelendirmesi değerlendirilebilir.

TSE Belgesi neye göre verilir?

TSE Belgesi, ürünün ilgili Türk standardında belirtilen şartları karşılaması esasına dayanır. Standartta ürünün sınıflandırması, özellikleri, deney yöntemleri, işaretleme ve kabul şartları tanımlanabilir.

Başvuruda standardın tam numarası ve adı belirlenmelidir. Standardın güncel baskısı ve varsa tadilleri dikkate alınmalıdır.

TSEK Belgesi neye göre verilir?

TSEK, genel olarak Kalite Uygunluk Belgesi olarak ifade edilir. Ürün için doğrudan Türk standardı bulunmayan durumlarda, uygun kriter veya teknik şartlar üzerinden değerlendirme yapılabilir.

TSEK belgelendirmesinde aşağıdaki teknik referanslardan yararlanılması gündeme gelebilir:

• TSE tarafından hazırlanmış kriterler
• Uluslararası standartlar
• Avrupa standartları
• Yabancı ülke standartları
• Sektörel teknik şartnameler
• Ürünün güvenlik ve performans kriterleri
• İlgili mevzuat gerekleri

Hangi kriterin uygulanacağı başvuru sahibinin tek taraflı tercihiyle belirlenmez. Ürün ve teknik dokümanlar TSE tarafından değerlendirilir.

TSEK Belgesi daha düşük seviyeli bir belge midir?

TSEK Belgesini doğrudan “daha düşük kalite belgesi” olarak tanımlamak doğru değildir. TSE ve TSEK arasındaki temel fark, değerlendirmenin dayandığı teknik dokümandır.

TSE Belgesi yayımlanmış Türk standardına dayanırken TSEK Belgesi ilgili ürün için belirlenmiş kriterlere dayanır. Her iki süreçte de ürün testi, üretim yeri incelemesi, teknik değerlendirme ve belge devamlılığı kontrolleri gündeme gelebilir.

Ürün için hem TSE hem TSEK alınabilir mi?

Ürün için doğrudan uygulanabilir Türk standardı yürürlükteyse öncelikle bu standarda göre TSE belgelendirmesi değerlendirilir. Aynı ürün için uygun standardın bulunmasına rağmen yalnızca kolaylık amacıyla TSEK tercih edilmesi her durumda mümkün olmayabilir.

Ürün tasarımı veya kullanım amacı mevcut standardın kapsamına tam olarak girmiyorsa teknik değerlendirme sonucunda farklı yol belirlenebilir.

TSEK Belgesi ihalelerde geçerli midir?

TSEK Belgesinin ihalede kabul edilip edilmeyeceği şartnameye bağlıdır. Şartname yalnızca belirli bir TSE standardına uygunluk belgesi talep ediyorsa farklı kriterle düzenlenen TSEK Belgesi yeterli görülmeyebilir.

Şartnamede “TSE veya TSEK belgeli” ifadesi bulunuyorsa her iki belge de değerlendirilebilir. Ancak ürün modeli, kapsam ve teknik özelliklerin şartnameyi karşılaması yine gerekir.

TSE ve TSEK başvuruları nasıl yapılır?

Başvurular TSE’nin çevrim içi başvuru sistemi üzerinden firma yetkilisi tarafından oluşturulabilir. Başvuru sırasında ürün, marka, üretim yeri, standart veya kriter bilgileri ile gerekli ticari ve teknik belgeler sisteme yüklenir.

Başvurunun ardından dosya ilgili birimlerce değerlendirilir ve ürün grubuna göre üretim yeri incelemesi, numune alma ve deney planlaması yapılabilir.

TSE, TSEK ve HYB arasındaki temel fark

TSE ve TSEK çoğunlukla ürün belgelendirmesiyle ilgilidir. HYB ise hizmet sunan iş yerinin ilgili hizmet standardı veya kriterine uygunluğunu değerlendiren Hizmet Yeterlilik Belgesidir.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Nasıl Alınır?

TSE Belgesi alma süreci ürün grubuna göre değişebilse de genel olarak teknik hazırlık, başvuru, üretim yeri incelemesi, ürün testleri ve belgelendirme kararından oluşur.

Başarılı bir süreç için başvuru yapılmadan önce ürünün standarda uygun hâle getirilmesi gerekir. Ürünü test ettirmeden ve üretim sistemini hazırlamadan yalnızca başvuru oluşturmak sürecin hızlı tamamlanmasını garanti etmez.

1. Ürünün teknik tanımının yapılması

İlk aşamada belgelendirilecek ürün açık biçimde tanımlanmalıdır. Aynı ticari isim altında teknik olarak farklı modeller bulunuyorsa her model ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Ürün tanımı hazırlanırken aşağıdaki bilgiler belirlenmelidir:

• Ürün adı
• Marka
• Model ve tip
• Kullanım amacı
• Teknik özellikler
• Ham madde yapısı
• Üretim yöntemi
• Boyut ve kapasite seçenekleri
• Elektriksel değerler
• Varsa ürün sınıfı
• Üretim yeri
• Hedeflenen satış pazarı

2. İlgili standardın belirlenmesi

Ürünün tabi olduğu Türk standardı araştırılır. Standardın kapsamı, ürünün teknik yapısıyla karşılaştırılır.

Yalnızca standart başlığına bakarak karar verilmemelidir. Kapsam maddesi, istisnalar, sınıflandırmalar ve atıf yapılan standartlar incelenmelidir.

Doğrudan uygun Türk standardı bulunmuyorsa TSEK kriteri veya farklı belgelendirme modeli değerlendirilir.

3. Ön uygunluk analizi yapılması

Resmî başvuru öncesinde ürün ve üretim sistemi standarda göre kontrol edilmelidir. Bu çalışma, olası uygunsuzlukların test veya denetim öncesinde tespit edilmesini sağlar.

Ön uygunluk analizinde şu başlıklar incelenebilir:

• Ürün tasarımı
• Malzeme özellikleri
• Teknik çizimler
• Etiket ve işaretlemeler
• Kullanım kılavuzu
• Ambalaj bilgileri
• Ürün deneyleri
• Üretim prosesleri
• Kalite kontrol planı
• Ölçüm cihazları
• İzlenebilirlik sistemi

4. Firma belgelerinin hazırlanması

Başvuru sahibi kuruluşun ticari ve hukuki belgeleri hazırlanmalıdır. Firma ile üretici farklı kuruluşlarsa aralarındaki üretim, yetki ve marka ilişkisi açık biçimde belgelendirilmelidir.

Marka başvuru sahibine ait değilse marka sahibinden kullanım izni gerekebilir. Fason üretim yapılıyorsa tarafların sorumlulukları sözleşmeyle tanımlanmalıdır.

5. Teknik dosyanın hazırlanması

Teknik dosya, ürünün standarda uygunluğunu değerlendirebilmek için gerekli bilgileri içerir. Ürün grubuna göre teknik dosyanın kapsamı değişebilir.

Teknik dosyada genel olarak şu dokümanlar bulunabilir:

• Ürün teknik özellikleri
• Teknik çizimler
• Ürün fotoğrafları
• Parça ve malzeme listesi
• Ham madde teknik föyleri
• Mevcut test raporları
• Etiket örneği
• Ambalaj örneği
• Türkçe kullanım kılavuzu
• Kalite kontrol planı
• Üretim akış şeması
• Muayene ve deney talimatları
• Ürün izlenebilirlik yöntemi

6. Çevrim içi TSE başvurusunun yapılması

Firma yetkilisi, TSE başvuru sistemi üzerinden gerekli yetkilendirme işlemlerini tamamlar ve ürün belgelendirme başvurusunu oluşturur.

Başvuru sırasında ürün, marka, üretim yeri ve standart bilgileri doğru girilmelidir. Sisteme yüklenen dokümanların güncel, okunabilir ve birbiriyle uyumlu olması gerekir.

7. Başvuru dosyasının incelenmesi

TSE tarafından başvuru kapsamı ve dokümanlar değerlendirilir. Eksik belge, yanlış standart veya kapsam belirsizliği bulunursa firmadan ek bilgi talep edilebilir.

Başvurunun sağlıklı ilerleyebilmesi için ek bilgi taleplerine açık, teknik ve zamanında yanıt verilmelidir.

8. Üretim yeri incelemesinin planlanması

Ürünün üretildiği tesiste kalite kontrol ve üretim yeterliliği değerlendirilir. İnceleme tarihi firma ve ilgili TSE birimiyle planlanabilir.

Üretim yeri incelemesinde ürünün fiilen üretilebilir durumda olması ve kalite kontrol kayıtlarının sunulabilmesi önemlidir.

9. Numune alınması

Belgelendirme kapsamında test edilecek numuneler, ilgili kurallara göre üretim yerinden veya piyasadan seçilebilir. Numunelerin ürün ailesini ve belge kapsamını temsil etmesi gerekir.

Model çeşitliliği fazla olan ürünlerde hangi modellerin ana numune, hangi modellerin varyant olarak değerlendirileceği teknik inceleme sonucunda belirlenir.

10. Ürün deneylerinin yapılması

Numuneler ilgili standartta belirtilen deneylere tabi tutulur. Deneyler TSE laboratuvarında veya kabul edilen uygun laboratuvarlarda gerçekleştirilebilir.

Deney sonucu uygun değilse uygunsuzluğun nedeni araştırılır, ürün üzerinde gerekli düzeltmeler yapılır ve yeniden numune veya tekrar deneyi gündeme gelebilir.

11. Uygunsuzlukların kapatılması

Üretim yeri incelemesi veya ürün deneyleri sırasında uygunsuzluk tespit edilirse firma düzeltici faaliyet gerçekleştirir.

Düzeltici faaliyet yalnızca eksik evrak göndermekten ibaret olmayabilir. Ürün tasarımında, ham maddede, üretim prosesinde, kontrol yönteminde veya etikette değişiklik gerekebilir.

12. Belgelendirme kararının verilmesi

Üretim yeri incelemesi, deney sonuçları ve başvuru dosyası uygun bulunduğunda dosya belgelendirme kararı için değerlendirilir.

Belgenin kapsamı; ürün adı, marka, model, üretim yeri, standard numarası ve gerekli diğer teknik bilgilerle oluşturulur.

13. Sözleşme ve marka kullanım işlemleri

Belgelendirme kararı sonrasında gerekli sözleşme ve mali yükümlülükler tamamlanır. Firma, TSE markasını yalnızca belge kapsamı ve marka kullanım kuralları dahilinde kullanabilir.

14. Belge sonrası gözetim

TSE Belgesi alındıktan sonra süreç sona ermez. Belgenin devamlılığı için üretim yeri kontrolleri, numune deneyleri, piyasa gözetimi veya belge yenileme işlemleri uygulanabilir.

Firma ürün, üretim yeri, marka veya teknik tasarımda önemli değişiklik yaparsa bunu ilgili belgelendirme birimine bildirmelidir.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

TSE Belgesi için gerekli belgeler yalnızca ticaret sicil gazetesi ve vergi levhasından oluşmaz. Ürün belgelendirmesi teknik bir süreç olduğu için başvuru dosyasında firmanın hukuki durumunu gösteren belgelerin yanı sıra ürünün teknik özelliklerini, üretim yöntemini ve kalite kontrol altyapısını açıklayan dokümanlar da bulunmalıdır.

Başvuru sahibi firma ile üretici aynı kuruluş değilse evrak ihtiyacı daha kapsamlı olabilir. Fason üretim, yabancı üretici, lisanslı marka veya ithalatçı başvurularında taraflar arasındaki yetki ilişkisi yazılı olarak gösterilmelidir.

Firma evrakları

Başvuru sahibinin ticari ve hukuki durumunu göstermek amacıyla genel olarak aşağıdaki belgeler talep edilebilir:

• Güncel ticaret sicil gazetesi
• Vergi levhası
• Faaliyet belgesi
• İmza sirküleri veya imza beyannamesi
• Oda kayıt belgesi
• Yetkili kişi bilgileri
• Firma adres ve iletişim bilgileri
• Başvuru ve sözleşme işlemleri için yetkilendirme belgesi
• Varsa üretim izinleri ve ruhsatlar

Belgelerde yer alan firma unvanı, adres ve vergi bilgileri birbiriyle uyumlu olmalıdır. Unvan değişikliği, adres değişikliği veya ortaklık yapısındaki güncellemeler başvuru öncesinde resmî kayıtlara işlenmelidir.

Marka belgeleri

TSE ürün belgelendirmesi marka esaslı yürütülebileceği için belgelendirilecek ürün üzerinde kullanılan markanın hukuki durumu önemlidir.

Markayla ilgili olarak aşağıdaki belgeler gerekebilir:

• Marka tescil belgesi
• Marka başvuru belgesi
• Marka kullanım izin yazısı
• Lisans sözleşmesi
• Marka sahibi ile başvuru sahibi arasındaki yetki belgesi
• Ürün etiketi ve ambalajında kullanılan marka örneği

Marka başka bir gerçek veya tüzel kişiye aitse, başvuru sahibinin bu markayı belgelendirme kapsamında kullanmaya yetkili olduğunu gösteren belge sunulmalıdır.

Üretim yeri belgeleri

Üretim yeri bilgileri, belgelendirme kapsamının temel unsurlarından biridir. Ürünün nerede ve hangi imkânlarla üretildiği açık biçimde tanımlanmalıdır.

Üretim yerine ilişkin aşağıdaki belgeler talep edilebilir:

• Üretim yeri adresi
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı
• Kapasite raporu
• Sanayi sicil belgesi
• Makine ve ekipman listesi
• Üretim alanı yerleşim planı
• Organizasyon şeması
• Personel listesi
• Üretim akış şeması
• Fason üretim sözleşmesi
• Kira sözleşmesi veya üretim alanı kullanım hakkını gösteren belge

Her ürün grubunda bütün bu belgeler zorunlu olmayabilir. Ancak üretimin fiilen yapıldığını ve kontrol edilebildiğini gösterecek yeterli kanıt sunulmalıdır.

Ürün teknik dosyası

Teknik dosya, ürünün standarda uygunluğunu değerlendirebilmek için gereken temel bilgileri içerir. Teknik dosya ne kadar düzenli ve açık hazırlanırsa başvurunun incelenmesi o kadar sağlıklı ilerler.

Ürün teknik dosyasında aşağıdaki dokümanlar bulunabilir:

• Ürün tanımı
• Model ve tip listesi
• Teknik özellik tablosu
• Ürün fotoğrafları
• Teknik çizimler
• Parça listesi
• Ham madde listesi
• Malzeme teknik föyleri
• Elektrik şemaları
• Montaj çizimleri
• Performans bilgileri
• Ürün sınıfı veya kategorisi
• Ürün varyantları arasındaki farklar
• Varsa yazılım ve kontrol sistemi bilgileri

Kullanım kılavuzu ve etiketler

Birçok ürün standardında işaretleme, kullanıcı bilgileri ve güvenlik uyarıları açık biçimde düzenlenir. Bu nedenle etiket ve kullanım kılavuzu başvurunun önemli bir parçasıdır.

Kontrol edilebilecek bilgiler şunlardır:

• Üretici veya ithalatçı unvanı
• Marka ve model
• Seri veya lot numarası
• Teknik değerler
• Üretim tarihi
• Güvenlik uyarıları
• Kurulum talimatları
• Bakım bilgileri
• Depolama şartları
• Ürünün kullanım amacı
• İlgili uygunluk işaretleri

Kullanım kılavuzu ürünün gerçek teknik özellikleriyle uyumlu olmalıdır. Katalogdan kopyalanmış, farklı modele ait veya eksik güvenlik bilgisi içeren kılavuzlar uygunsuzluk oluşturabilir.

Kalite kontrol dokümanları

Üretim yerinin uygunluğu yalnızca makine varlığıyla değerlendirilmez. Üreticinin ürün kalitesini nasıl kontrol ettiği de incelenir.

Aşağıdaki kalite kontrol dokümanları hazırlanabilir:

• Girdi kontrol talimatı
• Ham madde kabul kriterleri
• Proses kontrol planı
• Son ürün kontrol formu
• Ürün deney talimatları
• Uygunsuz ürün kontrol prosedürü
• Düzeltici faaliyet formu
• Ürün izlenebilirlik yöntemi
• Şikâyet değerlendirme kayıtları
• Ölçüm cihazı takip listesi
• Kalibrasyon kayıtları
• Bakım planı
• Personel eğitim kayıtları

Dokümanların yalnızca hazırlanmış olması yeterli değildir. Uygulandığını gösteren gerçek ve güncel kayıtların bulunması gerekir.

Test raporları

Firma daha önce ürünle ilgili test yaptırdıysa mevcut raporlar başvuru dosyasına eklenebilir. Ancak her test raporu TSE belgelendirmesinde doğrudan kabul edilmek zorunda değildir.

Test raporu değerlendirilirken şu hususlar önemlidir:

• Laboratuvarın yeterliliği
• Rapor tarihi
• Test edilen standardın doğru olması
• Numunenin başvurulan ürünle aynı olması
• Model ve marka bilgilerinin uyumu
• Test kapsamının standardın tüm gereklerini karşılaması
• Raporun değişiklik yapılmamış olması

Fason üretimde gerekli belgeler

Başvuru sahibi ürünün üretimini başka bir firmaya yaptırıyorsa fason üretim ilişkisi açık biçimde belgelenmelidir.

Bu durumda aşağıdaki dokümanlar gerekebilir:

• Fason üretim sözleşmesi
• Tarafların sorumluluklarını gösteren görev paylaşımı
• Marka kullanım yetkisi
• Kalite kontrol sorumluluğu
• Üretim yeri bilgileri
• Ürün kabul kriterleri
• Uygunsuz ürün yönetimi
• Belgelendirme ve gözetim denetimlerine izin hükmü

Belgelendirme incelemesi çoğunlukla ürünün fiilen üretildiği tesiste gerçekleştirilir. Başvuru sahibinin yalnızca satış ofisinin bulunması yeterli olmayabilir.

Yabancı üretici başvurusunda gerekli belgeler

Ürünün yurt dışında üretildiği başvurularda üretici ile Türkiye’deki başvuru sahibi arasındaki yetki ilişkisi ayrıntılı biçimde gösterilmelidir.

Ek olarak şu belgeler talep edilebilir:

• Üretici yetkilendirme yazısı
• Distribütörlük veya temsilcilik sözleşmesi
• Marka kullanım yetkisi
• Yabancı üreticinin ticari belgeleri
• Üretim yeri adresi
• Ürün teknik dosyası
• Mevcut uluslararası test raporları
• Türkçe kullanım kılavuzu
• Türkçe etiket örnekleri

Evraklarda en sık görülen hatalar

• Eski tarihli faaliyet belgesi sunulması
• Firma unvanlarının farklı yazılması
• Üretim yeri adresinin eksik olması
• Marka sahibinin farklı olması
• Model listesinin net hazırlanmaması
• Ürün fotoğrafları ile başvurulan ürünün uyuşmaması
• Test raporlarında farklı marka veya model bulunması
• Kalite kontrol formlarının boş olması
• Teknik çizimlerde revizyon numarası bulunmaması
• Kullanım kılavuzunun farklı ürüne ait olması

↑ Başa Dön

Ürün İçin Doğru TSE Standardı Nasıl Belirlenir?

TSE Belgesi alma sürecinin en kritik adımı doğru standardın belirlenmesidir. Yanlış standarda göre başvuru yapılması, hazırlanan teknik dosyanın ve testlerin geçersiz kalmasına neden olabilir.

Bir ürün için standart araştırması yapılırken ürünün nasıl adlandırıldığından çok teknik olarak ne yaptığına ve nerede kullanıldığına bakılmalıdır.

Ürün tanımını teknik olarak hazırlayın

Standard araştırmasına başlamadan önce ürün aşağıdaki başlıklarda tanımlanmalıdır:

• Ürünün temel işlevi
• Kullanım yeri
• Kullanıcı grubu
• Çalışma prensibi
• Enerji kaynağı
• Malzeme yapısı
• Taşıdığı riskler
• Boyut ve kapasitesi
• İç veya dış ortam kullanımı
• Profesyonel veya ev tipi kullanım

Örneğin aynı görünüme sahip iki ürün, kullanım alanları farklı olduğu için farklı standartlara tabi olabilir. Ev tipi ürün ile endüstriyel ürün aynı standardın kapsamında bulunmayabilir.

Standart başlığı tek başına yeterli değildir

Bir standardın adı ürünle benzer görünse bile kapsam maddesi incelenmeden karar verilmemelidir. Standardın başında yer alan kapsam bölümü hangi ürünlerin dahil olduğunu ve hangilerinin hariç tutulduğunu açıklar.

Ayrıca şu bölümler de değerlendirilmelidir:

• Kapsam
• Atıf yapılan standartlar
• Terimler ve tarifler
• Sınıflandırma
• Ürün özellikleri
• Deney yöntemleri
• İşaretleme şartları
• Ekler ve özel hükümler

Ürün modeli ve varyantları analiz edilmelidir

Firma aynı ürün ailesinde farklı boyut, güç, kapasite veya malzeme seçenekleri üretiyorsa bu modellerin aynı standarda tabi olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Varyant analizi sırasında şu bilgiler karşılaştırılabilir:

• Ana gövde tasarımı
• Elektriksel değerler
• Malzeme türü
• Taşıma kapasitesi
• Boyutlar
• Güvenlik bileşenleri
• Ürün sınıfı
• Kullanım alanı

Bir modelin test edilmiş olması, teknik olarak farklı bütün modellerin otomatik olarak kapsama alınacağı anlamına gelmez.

GTİP numarası standart seçiminde yeterli midir?

GTİP numarası ürünün gümrük sınıflandırması açısından önemli olabilir; ancak tek başına teknik standardı belirlemek için yeterli değildir.

Aynı GTİP altında teknik özellikleri farklı çok sayıda ürün bulunabilir. Standard belirlenirken ürün teknik dosyası, kullanım amacı ve tasarım özellikleri esas alınmalıdır.

CE standardı ile TSE standardı aynı olabilir mi?

Bazı Türk standartları Avrupa standartlarının Türkçe kabulü niteliğinde olabilir. Örneğin standard numarasında TS EN ifadesi bulunabilir. Ancak CE uygunluk süreci ile TSE ürün belgelendirme süreci yine de aynı işlem değildir.

Aynı standardın deney şartları her iki süreçte kullanılabilse bile belgelendirme kararı, işaretleme hakkı ve denetim sistemi farklı olabilir.

Standart güncelliği nasıl kontrol edilir?

Standartlar zaman içinde revize edilebilir, tadil edilebilir veya yürürlükten kaldırılabilir. Başvuruda kullanılacak standardın güncel durumu kontrol edilmelidir.

Şu bilgiler incelenmelidir:

• Standardın tam numarası
• Yayımlanma tarihi
• Revizyon tarihi
• Tadil dokümanları
• Yürürlük durumu
• Yerine geçen yeni standart
• Geçiş süresi

Yanlış standart seçiminin sonuçları

• Başvurunun kabul edilmemesi
• Testlerin yeniden yapılması
• Teknik dosyanın yeniden hazırlanması
• Ürün tasarımının değiştirilmesi
• Belgelendirme maliyetinin artması
• İhale veya teslimat süresinin kaçırılması
• Belge kapsamının yanlış oluşması

Doğru standart belirleme adımları

1. Ürün teknik bilgileri toplanır.
2. Kullanım amacı ve hedef kullanıcı belirlenir.
3. İlgili Türk standartları araştırılır.
4. Standartların kapsam maddeleri incelenir.
5. Ürün ile standardın teknik şartları karşılaştırılır.
6. Model ve varyantlar analiz edilir.
7. Mevzuat ve CE gereklilikleri ayrıca kontrol edilir.
8. Gerekirse TSEK kriteri değerlendirilir.
9. Başvuru kapsamı yazılı olarak netleştirilir.

↑ Başa Dön

TSE Üretim Yeri İncelemesi Nasıl Yapılır?

Üretim yeri incelemesi, TSE Belgesi alma sürecinin en önemli aşamalarından biridir. İncelemenin amacı yalnızca fabrikanın varlığını görmek değil, belgeli ürünün sürekli olarak aynı teknik şartlarda üretilebildiğini değerlendirmektir.

Denetim sırasında ürünün fiilen üretiliyor olması veya üretimin gösterilebilir durumda bulunması önemlidir. Sadece katalog, numune veya boş üretim alanı üzerinden yeterlilik göstermek her zaman mümkün olmayabilir.

Üretim yerinin genel durumu

İncelemede üretim alanının düzeni, temizliği, çalışma şartları ve ürün akışına uygunluğu değerlendirilebilir.

Aşağıdaki konular kontrol edilebilir:

• Üretim alanının yeterliliği
• Ham madde depolama alanı
• Üretim hattı düzeni
• Kontrol ve test alanı
• Uygun ve uygunsuz ürünlerin ayrılması
• Son ürün depolama alanı
• Etiketleme ve ambalajlama bölümü
• İş güvenliği şartları
• Temizlik ve çevresel koşullar

Makine ve ekipman yeterliliği

Ürünün teknik özelliklerine uygun üretilebilmesi için gerekli makine ve ekipmanların tesiste bulunması ve çalışır durumda olması gerekir.

Makine listesi ile fiilî durum karşılaştırılabilir. Kritik ekipmanların bakım kayıtları ve kullanım talimatları incelenebilir.

Fason yaptırılan prosesler varsa bu işlemler açık biçimde tanımlanmalı ve ilgili tedarikçinin yeterliliği kontrol edilmelidir.

Ham madde ve girdi kontrolü

Ürünün kalitesi büyük ölçüde kullanılan ham maddelere bağlıdır. Bu nedenle üretim yerinde ham madde kabul sistemi bulunmalıdır.

Girdi kontrolünde aşağıdaki bilgiler değerlendirilebilir:

• Onaylı tedarikçi bilgileri
• Satın alma teknik şartları
• Ham madde sertifikaları
• Gelen ürün kontrol kayıtları
• Parti ve lot takibi
• Uygunsuz ham madde ayrımı
• Depolama şartları
• Raf ömrü takibi

Firma yalnızca tedarikçi sertifikasına güvenmemeli, standardın gerektirdiği ölçüde kendi kabul kontrollerini de tanımlamalıdır.

Proses kontrolü

Üretimin kritik aşamaları belirlenmeli ve bu aşamalarda hangi kontrollerin yapılacağı açıklanmalıdır.

Proses kontrol planında şu bilgiler bulunabilir:

• Kontrol edilen özellik
• Kontrol yöntemi
• Kullanılan ölçüm cihazı
• Kontrol sıklığı
• Kabul kriteri
• Sorumlu personel
• Kayıt formu
• Uygunsuzluk durumunda yapılacak işlem

Son ürün kontrolleri

Üretim tamamlandıktan sonra ürünün sevk öncesinde belirlenen kriterlere göre kontrol edilmesi gerekir.

Son ürün kontrolü aşağıdaki başlıkları içerebilir:

• Boyut ve ölçüler
• Görsel kusurlar
• Fonksiyon kontrolü
• Performans testi
• Elektriksel güvenlik kontrolü
• Etiket doğrulaması
• Ambalaj kontrolü
• Kullanım kılavuzu kontrolü
• Seri veya lot numarası kontrolü

Ölçüm cihazları ve kalibrasyon

Ürün kalitesini doğrulamak için kullanılan ölçüm cihazlarının uygun ve güvenilir olması gerekir. Ölçüm cihazlarının doğruluğu takip edilmelidir.

İnceleme sırasında şu kayıtlar kontrol edilebilir:

• Ölçüm cihazı envanteri
• Cihaz kimlik numarası
• Kalibrasyon tarihi
• Kalibrasyon sertifikası
• Bir sonraki kalibrasyon tarihi
• Ara kontrol kayıtları
• Arızalı cihazların ayrılması

Her cihazın mutlaka dış laboratuvarda kalibre edilmesi gerekmeyebilir; ancak kullanılan yöntemin izlenebilir ve teknik olarak yeterli olması gerekir.

Personel yeterliliği

Üretim ve kalite kontrol faaliyetlerini gerçekleştiren personelin görevleri ve yetkinlikleri tanımlanmalıdır.

Denetimde aşağıdaki konular değerlendirilebilir:

• Görev tanımları
• Mesleki yeterlilikler
• Ürün eğitimi
• Kalite kontrol eğitimi
• Makine kullanım eğitimi
• İş güvenliği eğitimi
• Eğitim katılım kayıtları

Ürün izlenebilirliği

Ürünle kullanılan ham maddeler, üretim tarihi, kontrol sonuçları ve sevk bilgileri arasında bağlantı kurulabilmelidir.

İzlenebilirlik için şu yöntemler kullanılabilir:

• Seri numarası
• Lot numarası
• Üretim tarihi kodu
• İş emri numarası
• Barkod veya QR kod
• Kontrol formu referansı

Bir müşteri şikâyeti oluştuğunda ürünün hangi üretim partisinden geldiği ve hangi ham maddelerin kullanıldığı mümkün olduğunca tespit edilebilmelidir.

Uygunsuz ürün kontrolü

Standardı veya firma kriterlerini karşılamayan ürünlerin yanlışlıkla müşteriye sevk edilmesini önleyecek sistem kurulmalıdır.

Uygunsuz ürünler:

• Fiziksel olarak ayrılmalı
• Etiketlenmeli
• Kayıt altına alınmalı
• Yetkili kişi tarafından değerlendirilmelidir
• Tamir, yeniden işleme veya hurda kararı verilmelidir
• Tekrar kontrol edilmeden sevk edilmemelidir

Müşteri şikâyetleri ve düzeltici faaliyetler

Müşteri şikâyetleri ürün kalitesinin izlenmesi için önemli bir kaynaktır. Firma şikâyetleri kayıt altına almalı, neden analizi yapmalı ve tekrarını önleyici faaliyet geliştirmelidir.

Düzeltici faaliyet sisteminde şu bilgiler bulunabilir:

• Uygunsuzluğun tanımı
• Kök neden analizi
• Planlanan faaliyet
• Sorumlu kişi
• Tamamlanma tarihi
• Etkinlik kontrolü

Denetim günü hazır bulunması gerekenler

• Firma yetkilisi
• Üretim sorumlusu
• Kalite kontrol sorumlusu
• Üretim ve kontrol kayıtları
• Teknik dosya
• Standart dokümanları
• Çalışır makine ve ölçüm cihazları
• Üretim yapılabilecek ham madde
• Numune alınabilecek ürünler
• Kalibrasyon ve bakım kayıtları

↑ Başa Dön

TSE Ürün Testleri ve Numune Alma Süreci

TSE Belgesi almak isteyen firmalar açısından ürün testleri sürecin en kritik aşamalarından biridir. Üretim yerinin düzenli olması veya teknik dosyanın eksiksiz hazırlanması tek başına yeterli olmayabilir. Belgelendirilecek ürünün ilgili standartta tanımlanan performans, güvenlik, dayanım, ölçü, malzeme veya işaretleme şartlarını da karşılaması gerekir.

Yapılacak deneylerin kapsamı ürün grubuna göre değişir. Basit bir ambalaj ürününde ölçü ve dayanım testleri öne çıkarken elektrikli bir üründe elektriksel güvenlik, sıcaklık artışı, yalıtım, mekanik dayanım ve anormal çalışma deneyleri gerekebilir.

TSE numunesi nasıl belirlenir?

Belgelendirme kapsamında test edilecek numune, ürün ailesini ve belge kapsamını temsil etmelidir. Numune seçimi firmanın yalnızca en iyi ürünü sunmasına dayanan serbest bir süreç olarak değerlendirilmemelidir.

Numune belirlenirken aşağıdaki unsurlar dikkate alınabilir:

• Ürün ailesindeki modeller
• Teknik özellik farklılıkları
• Güç, kapasite veya boyut seçenekleri
• Kullanılan ham maddeler
• Üretim yöntemi
• Güvenlik bileşenleri
• Ürünün sınıfı ve tipi
• En olumsuz teknik şartı temsil eden model
• Standardın numune alma hükümleri

Bazı ürünlerde en yüksek güç, en büyük kapasite veya en zor çalışma koşuluna sahip model ana numune olarak seçilebilir. Ancak her ürün grubunda aynı yaklaşım uygulanmaz. Numune planı ilgili standarda ve belgelendirme programına göre oluşturulmalıdır.

Birden fazla model için kaç numune gerekir?

Aynı ürün ailesindeki modellerin teknik yapısı birbirine yakınsa belirli bir ana model üzerinden test yapılması ve diğer modellerin varyant olarak değerlendirilmesi mümkün olabilir. Bununla birlikte farklı güvenlik bileşenleri, malzemeler, kapasiteler veya çalışma prensipleri bulunan modeller için ek numune ve deney gerekebilir.

Model ailesi oluşturulurken aşağıdaki sorulara cevap verilmelidir:

• Modeller arasında yalnızca renk farkı mı vardır?
• Boyut değişikliği ürün dayanımını etkiliyor mu?
• Elektriksel güç veya gerilim değişiyor mu?
• Farklı ham madde kullanılıyor mu?
• Güvenlik parçaları aynı mı?
• Üretim yöntemi değişiyor mu?
• Kullanım amacı aynı mı?
• Etiket ve teknik değerler farklı mı?

Modeller arasındaki farkların teknik olarak açıklanması, gereksiz test maliyetlerini azaltabilir. Ancak önemli farklılıkların gizlenmesi belge kapsamının yanlış oluşturulmasına ve sonraki kontrollerde uygunsuzluk tespit edilmesine neden olabilir.

Numune üretim yerinden mi alınır?

Numuneler ürün belgelendirme sisteminin şartlarına göre üretim yerinden, depodan veya gerektiğinde piyasadan alınabilir. Üretim yerinden alınan numunenin seri üretimi temsil etmesi gerekir.

Yalnızca belgelendirme testi için özel olarak üretilmiş ve normal seri üretimden farklı özelliklere sahip numune hazırlanması doğru değildir. Test edilen numune ile piyasaya sunulan ürün aynı teknik yapıda olmalıdır.

Numune mühürleme işlemi nedir?

Numunenin seçildikten sonra değiştirilmesini önlemek ve laboratuvara kadar izlenebilirliğini korumak amacıyla mühürleme veya tanımlama işlemi uygulanabilir.

Numune kayıtlarında genel olarak aşağıdaki bilgiler bulunabilir:

• Firma unvanı
• Üretim yeri
• Ürün adı
• Marka
• Model veya tip
• Seri veya lot numarası
• Numune miktarı
• Numune alma tarihi
• İlgili standart
• Numune üzerindeki mühür veya tanımlama bilgisi

Numune laboratuvara gönderilene kadar hasar görmeyecek, özellikleri değişmeyecek ve mühürü bozulmayacak şekilde saklanmalıdır.

Numuneyi laboratuvara kim gönderir?

Ürün grubuna ve planlanan yönteme göre numunenin laboratuvara ulaştırılması firma tarafından gerçekleştirilebilir veya farklı bir teslim yöntemi belirlenebilir. Numunenin taşıma sırasında zarar görmemesi firmanın sorumluluğunda olabilir.

Taşıma öncesinde şu noktalar kontrol edilmelidir:

• Numune mühürlerinin sağlam olması
• Ürünün darbe ve nemden korunması
• Parçaların eksiksiz gönderilmesi
• Adaptör, kablo ve aksesuarların eklenmesi
• Kullanım kılavuzunun bulunması
• Kurulum gerektiren ürünler için talimat sağlanması
• Numune teslim bilgilerinin doğru yazılması

TSE testleri hangi laboratuvarda yapılır?

Deneyler ürün grubuna, standarda ve laboratuvarın teknik kapsamına göre uygun laboratuvarlarda gerçekleştirilir. Bazı ürünlerde TSE laboratuvarları kullanılırken belirlenmiş şartları karşılayan diğer laboratuvarların raporları da teknik değerlendirmeye alınabilir.

Firmanın daha önce aldığı bir test raporunun kullanılabilmesi için yalnızca raporun bulunması yeterli değildir. Raporun standardı, numunesi, kapsamı, tarihi ve laboratuvar yeterliliği değerlendirilir.

Daha önce alınan test raporları geçerli olur mu?

Mevcut deney raporlarının kabulü otomatik değildir. Aşağıdaki şartlar incelenebilir:

• Test standardının doğru ve güncel olması
• Raporun başvurulan ürüne ait olması
• Marka ve model bilgilerinin eşleşmesi
• Test edilen numunenin üretim ürünüyle aynı olması
• Laboratuvarın ilgili deneylerde yeterli olması
• Raporun bütün deneyleri kapsaması
• Ürün tasarımında sonradan değişiklik yapılmamış olması
• Raporun okunabilir ve doğrulanabilir olması

Yabancı dilde hazırlanan raporlar için gerektiğinde Türkçe tercüme veya ek teknik açıklama istenebilir.

TSE ürün testlerinde nelere bakılır?

Test kapsamı tamamen ürüne ve ilgili standarda bağlıdır. Uygulanabilecek deneylere ilişkin başlıca örnekler aşağıdadır.

Fiziksel ve boyutsal kontroller

• Uzunluk, genişlik ve yükseklik
• Et kalınlığı
• Ağırlık
• Hacim ve kapasite
• Boyutsal toleranslar
• Yüzey özellikleri
• Görsel kusurlar

Mekanik deneyler

• Çekme dayanımı
• Basma dayanımı
• Eğilme dayanımı
• Darbe dayanımı
• Yorulma deneyi
• Devrilme ve stabilite
• Bağlantı dayanımı
• Yük altında deformasyon

Elektriksel güvenlik deneyleri

• Yalıtım direnci
• Elektriksel dayanım
• Kaçak akım
• Topraklama sürekliliği
• Giriş gücü ve akım ölçümü
• Sıcaklık artışı
• Anormal çalışma
• Neme karşı dayanım
• Elektrikli bölümlere erişim kontrolü

Kimyasal ve malzeme deneyleri

• Malzeme bileşimi
• Yoğunluk
• pH değeri
• Korozyon dayanımı
• Kimyasal madde dayanımı
• Migrasyon testleri
• Nem oranı
• Yanıcı madde özellikleri

Çevresel dayanım deneyleri

• Sıcaklık dayanımı
• Soğuk ortam dayanımı
• Nem dayanımı
• UV yaşlandırma
• Tuz sisi
• Suya dayanım
• Toz ve su girişine karşı koruma

Fonksiyon ve performans deneyleri

• Kapasite doğrulaması
• Çalışma hızı
• Enerji tüketimi
• Verimlilik
• Basınç veya debi
• Taşıma kapasitesi
• Sızdırmazlık
• Çalışma ömrü

Etiket ve işaretleme de test kapsamında mıdır?

Birçok standartta ürün etiketi, ambalajı ve kullanım kılavuzu teknik uygunluğun parçasıdır. Ürün fiziksel deneylerden başarılı olsa bile zorunlu işaretlerin eksik olması uygunsuzluk oluşturabilir.

Etikette aşağıdaki bilgilerin bulunması gerekebilir:

• Üretici adı veya tanıtıcı işareti
• Marka
• Model veya tip
• Teknik değerler
• Üretim tarihi veya izlenebilirlik kodu
• Güvenlik uyarıları
• Standardın gerektirdiği sınıf bilgileri
• Uygunluk işaretleri

Test sonucu uygun çıkmazsa ne olur?

Deneylerden birinin veya birkaçının olumsuz sonuçlanması, ürünün ilgili standardın şartlarını karşılamadığını gösterebilir. Bu durumda uygunsuzluğun kaynağı belirlenmeli ve ürün üzerinde teknik düzeltme yapılmalıdır.

Test başarısızlığının olası nedenleri şunlardır:

• Yanlış ham madde kullanımı
• Tasarım yetersizliği
• Üretim toleranslarının kontrol edilmemesi
• Güvenlik bileşeninin uygun olmaması
• Numunenin hasarlı olması
• Montaj hatası
• Etiket veya kılavuz eksikliği
• Standardın yanlış yorumlanması
• Seri üretim değişkenliği

Düzeltme sonrasında tekrar deney yapılması veya yeni numune alınması gerekebilir. Tekrar deneylerinin kapsamı, uygunsuzluğun niteliğine göre belirlenir.

Şahit numune nedir?

Şahit numune, gerektiğinde karşılaştırma veya tekrar değerlendirme amacıyla belirli şartlarda muhafaza edilen numunedir. Her ürün grubunda şahit numune uygulaması aynı şekilde yürütülmeyebilir.

Şahit numunenin saklama süresi, saklama koşulları ve kullanılma amacı ilgili belgelendirme programına göre değişebilir.

↑ Başa Dön

TSE Denetiminde Uygunsuzluklar ve Kapatma Süreci

TSE başvurusunda uygunsuzluk tespit edilmesi başvurunun mutlaka tamamen reddedileceği anlamına gelmez. Uygunsuzluğun niteliğine göre firmaya düzeltme yapması ve kanıt sunması için işlem süresi tanınabilir.

Ancak uygunsuzluğun yalnızca evrak üzerinde kapatılması yeterli olmayabilir. Sorunun gerçek nedeni bulunmalı, tekrarını önleyecek sistem kurulmalı ve yapılan çalışmanın etkinliği gösterilmelidir.

TSE uygunsuzluğu nedir?

Uygunsuzluk; ürünün, üretim sisteminin, kalite kontrol uygulamasının veya belgelendirme dokümanlarının ilgili şartı karşılamaması durumudur.

Uygunsuzluklar aşağıdaki kaynaklardan ortaya çıkabilir:

• Ürün standardı
• Belgelendirme kriteri
• Üretim yeri inceleme şartları
• Marka kullanım kuralları
• Başvuru belgeleri
• Firmanın kendi prosedürleri
• Ürün deney sonuçları
• Etiket ve kullanım kılavuzu şartları

Doküman uygunsuzlukları

Başvuru dosyasında sık karşılaşılan doküman uygunsuzlukları şunlardır:

• Firma bilgilerinin güncel olmaması
• Marka kullanım yetkisinin bulunmaması
• Model listesinin belirsiz olması
• Teknik çizimlerin eksik olması
• Üretim akışının açıklanmaması
• Kalite kontrol planının standardı kapsamaması
• Boş kontrol formları sunulması
• Kullanım kılavuzunda güvenlik bilgilerinin eksik olması
• Etiket örneğinin ürünle uyuşmaması
• Test raporlarının farklı modele ait olması

Üretim yeri uygunsuzlukları

Üretim yeri incelemesinde karşılaşılabilecek uygunsuzluk örnekleri şunlardır:

• Girdi kontrollerinin yapılmaması
• Ham madde kabul kriterlerinin tanımlanmaması
• Son ürün kontrol kayıtlarının bulunmaması
• Ölçüm cihazlarının kalibrasyonunun geçersiz olması
• Uygunsuz ürünlerin ayrı tutulmaması
• Ürün izlenebilirliğinin sağlanamaması
• Personel yeterlilik kayıtlarının bulunmaması
• Kritik üretim parametrelerinin kontrol edilmemesi
• Bakım kayıtlarının tutulmaması
• Üretim alanının ürün kalitesini olumsuz etkilemesi

Ürün uygunsuzlukları

Ürün üzerinde tespit edilebilecek uygunsuzluklar standardın kapsamına göre değişir. Örnek olarak:

• Boyutların tolerans dışında olması
• Dayanım testinin başarısız olması
• Elektriksel güvenlik sınırlarının aşılması
• Ürünün devrilmesi veya stabil olmaması
• Sızdırmazlık şartının karşılanmaması
• Yanlış veya yetersiz malzeme kullanılması
• Gerekli güvenlik koruyucularının bulunmaması
• Etiket bilgilerinin eksik olması
• Performans değerinin beyanı karşılamaması
• Kullanım kılavuzunda risklerin açıklanmaması

Düzeltme ile düzeltici faaliyet arasındaki fark

Düzeltme, tespit edilen mevcut uygunsuzluğun giderilmesidir. Düzeltici faaliyet ise uygunsuzluğun temel nedenini ortadan kaldırarak tekrar oluşmasını önlemeye yönelik çalışmadır.

Örneğin son ürün kontrol formunun bulunmaması durumunda:

• Yeni bir form hazırlamak düzeltme olabilir.
• Kontrol sistemini kurmak, personele eğitim vermek, sorumluyu belirlemek ve kayıtların düzenli tutulmasını sağlamak düzeltici faaliyettir.

Benzer şekilde etikette model bilgisinin eksik olması durumunda yalnızca tek bir etiketi yenilemek yeterli olmayabilir. Etiket tasarım ve onay süreci gözden geçirilmeli, bütün seri üretimde doğru etiket kullanılması sağlanmalıdır.

Kök neden analizi nasıl yapılır?

Kök neden analizi, uygunsuzluğun neden meydana geldiğini belirlemek için yapılır. “Personel hatası” veya “gözden kaçmış” gibi genel cevaplar çoğu zaman yeterli bir analiz değildir.

Kök neden araştırılırken şu sorular sorulabilir:

• İlgili şart neden bilinmiyordu?
• Kontrol yöntemi neden yetersiz kaldı?
• Sorumluluk neden tanımlanmadı?
• Ölçüm cihazı neden zamanında kalibre edilmedi?
• Yanlış ham madde neden üretime girdi?
• Ürün değişikliği neden teknik dosyaya yansıtılmadı?
• Son kontrol uygunsuzluğu neden yakalayamadı?

Uygunsuzluk kapatma dosyasında neler bulunmalıdır?

Uygunsuzluk yanıtı açık, maddeli ve kanıtlarla desteklenmiş olmalıdır. Dosyada aşağıdaki bilgiler bulunabilir:

• Uygunsuzluk numarası
• Uygunsuzluğun tanımı
• Yapılan ilk düzeltme
• Kök neden analizi
• Planlanan düzeltici faaliyet
• Sorumlu kişi
• Tamamlanma tarihi
• Uygulama kanıtları
• Etkinlik değerlendirmesi

Kanıt olarak revize edilmiş dokümanlar, doldurulmuş kayıtlar, fotoğraflar, eğitim tutanakları, kalibrasyon belgeleri, test raporları veya satın alma kayıtları sunulabilir.

Fotoğrafla uygunsuzluk kapatılabilir mi?

Bazı fiziksel düzenlemeler fotoğrafla gösterilebilir. Ancak sistemsel uygunsuzlukların yalnızca fotoğrafla kapatılması yeterli olmayabilir.

Örneğin uygunsuz ürün alanının oluşturulması fotoğrafla desteklenebilir. Bunun yanında uygunsuz ürün prosedürü, etiket örneği, sorumlular ve uygulanmış kayıtların da sunulması gerekebilir.

Yeniden denetim gerekir mi?

Uygunsuzluğun niteliğine ve sunulan kanıtların yeterliliğine göre masa başında doküman değerlendirmesi yapılabilir veya üretim yerinde takip incelemesi gerekebilir.

Aşağıdaki durumlarda yeniden inceleme ihtimali artabilir:

• Üretim altyapısında önemli eksiklik bulunması
• Kritik kalite kontrollerinin yapılmaması
• Ürün izlenebilirliğinin kurulamaması
• Sunulan kanıtların doğrulanamaması
• Ürün veya üretim prosesinde kapsamlı değişiklik yapılması
• Çok sayıda uygunsuzluk bulunması

Test uygunsuzluğu nasıl kapatılır?

Ürün deneyinin başarısız olması durumunda yalnızca yeni bir numune gönderilmesi doğru yaklaşım değildir. Önce başarısızlığın teknik nedeni belirlenmelidir.

Test uygunsuzluğu için izlenebilecek temel adımlar şunlardır:

1. Deney raporu madde madde incelenir.
2. Başarısız sonucun kaynağı belirlenir.
3. Tasarım, malzeme veya proses düzeltmesi yapılır.
4. Değişikliğin diğer güvenlik özelliklerine etkisi değerlendirilir.
5. Firma içi ön test gerçekleştirilir.
6. Teknik dosya ve çizimler güncellenir.
7. Gerekiyorsa yeni numune hazırlanır.
8. Tekrar deneyi gerçekleştirilir.

Uygunsuzluk süresi kaçırılırsa ne olur?

Belirlenen sürede uygun yanıt ve kanıt sunulmaması başvurunun gecikmesine, dosyanın işlemden kaldırılmasına veya yeniden başvuru gerekliliğine yol açabilir. Süreç ve sonuç uygunsuzluğun türüne ve ilgili belgelendirme kurallarına göre değişebilir.

Firma, uygunsuzluk bildirimini aldıktan sonra son güne kadar beklememeli; gerekli teknik çalışmaların süresini planlamalıdır.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Ne Kadar Sürede Alınır?

TSE Belgesi almak isteyen firmaların en sık sorduğu sorulardan biri başvurunun kaç günde sonuçlanacağıdır. Ancak ürün belgelendirmesi yalnızca evrak incelemesinden oluşmadığı için ürün görülmeden ve standardın deney kapsamı değerlendirilmeden kesin süre verilmesi doğru değildir.

Bazı ürünlerin testleri kısa sürede tamamlanabilirken yaşlandırma, dayanıklılık, çevrim veya uzun süreli performans deneyleri gerektiren ürünlerde laboratuvar süreci daha uzun olabilir.

TSE Belgesi süresini etkileyen faktörler

• Ürün için doğru standardın belirlenmiş olması
• Başvuru belgelerinin eksiksiz hazırlanması
• Marka ve üretim yeri bilgilerinin doğruluğu
• Üretim yerinin denetime hazır olması
• Denetim planlaması
• Numunelerin üretime hazır bulunması
• Laboratuvar yoğunluğu
• Deneylerin teknik süresi
• Model ve varyant sayısı
• Test başarısızlıkları
• Uygunsuzlukların kapatılma süresi
• Yurt dışı üretim yeri bulunması
• Teknik değişiklik ihtiyacı

Başvuru öncesi hazırlık ne kadar sürer?

Başvuru öncesi hazırlık süresi firmanın mevcut durumuna göre değişir. Ürünün standardı daha önce analiz edilmiş, teknik dosyası hazır ve kalite kontrol sistemi çalışır durumda olan bir firma daha hızlı ilerleyebilir.

Aşağıdaki eksiklikler hazırlık süresini uzatabilir:

• Standardın henüz satın alınmamış veya incelenmemiş olması
• Ürün tasarımının standardı karşılamaması
• Teknik çizimlerin bulunmaması
• Kullanım kılavuzunun hazırlanmamış olması
• Etiketin eksik olması
• Kalite kontrol kayıtlarının tutulmaması
• Ölçüm cihazlarının kalibrasyonsuz olması
• Marka kullanım yetkisinin bulunmaması

Denetim planlaması süreyi etkiler mi?

Evet. Üretim yeri incelemesinin planlanması; ilgili uzmanların programına, üretim yerinin konumuna, ürün grubuna ve firmanın üretime hazır olduğu tarihe bağlı olabilir.

Firma denetim tarihi geldiğinde üretim yapamıyorsa veya numune alınabilecek ürün bulunmuyorsa yeni planlama gerekebilir.

Ürün testleri ne kadar sürer?

Deney süresi standardın gerektirdiği testlere göre değişir. Ölçü ve görsel kontroller daha kısa sürebilirken aşağıdaki deneyler daha uzun süre gerektirebilir:

• Yaşlandırma testleri
• Çevrim deneyleri
• Uzun süreli yük testleri
• Korozyon deneyleri
• UV dayanım testleri
• Su veya nem maruziyeti
• Ömür testleri
• Kimyasal analizler

Laboratuvarın numune kabul programı ve cihaz yoğunluğu da toplam süreyi etkileyebilir.

Test başarısız olursa süreç ne kadar uzar?

Deney başarısızlığında ürünün teknik olarak düzeltilmesi, yeni numune üretilmesi ve tekrar test edilmesi gerekir. Bu durum toplam süreyi önemli ölçüde uzatabilir.

Sadece laboratuvar randevusu değil; tasarım değişikliği, yeni kalıp üretimi, farklı malzeme tedariği veya seri üretim doğrulaması da zaman alabilir.

Yurt dışı üreticilerde süreç daha uzun olabilir mi?

Yurt dışı üretim yerlerinde inceleme planlaması, seyahat organizasyonu, tercüme ihtiyacı, numune gönderimi ve taraflar arasındaki belge alışverişi ek süre oluşturabilir.

Yabancı üreticiyle çalışılan başvurularda teknik dosyanın, yetki belgelerinin ve kalite kayıtlarının baştan eksiksiz hazırlanması önemlidir.

TSE sürecini hızlandırmak için ne yapılabilir?

1. Ürün için doğru standart başvuru öncesinde belirlenmelidir.
2. Standart maddeleri ürün özellikleriyle karşılaştırılmalıdır.
3. Kritik deneyler için ön test yapılmalıdır.
4. Firma ve marka belgeleri güncellenmelidir.
5. Üretim yeri denetim kontrol listesiyle incelenmelidir.
6. Ölçüm cihazlarının kalibrasyonları tamamlanmalıdır.
7. Gerçek üretim kayıtları hazırlanmalıdır.
8. Numune ve model ailesi önceden belirlenmelidir.
9. Ek bilgi taleplerine hızlı yanıt verilmelidir.
10. Uygunsuzluklar kök neden analiziyle kapatılmalıdır.

Çok kısa sürede TSE Belgesi alınabilir mi?

Ürünün standarda uygunluğu daha önce doğrulanmış, teknik dosyası eksiksiz, üretim yeri hazır ve deney süreci kısa ise işlemler daha hızlı ilerleyebilir. Ancak inceleme ve testler tamamlanmadan kesin belge sözü verilmesi doğru değildir.

Belgelendirme sürecinde güvenilir yaklaşım, gerçekçi bir hazırlık ve test takvimi oluşturmaktır.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Maliyeti Ne Kadardır?

TSE Belgesi fiyatı, ürün belgelendirme çalışmasına başlamayı planlayan firmaların en fazla araştırdığı konulardan biridir. Ancak ürünün teknik özellikleri ve uygulanacak standart bilinmeden kesin bir toplam maliyet hesaplamak doğru değildir.

Bir üründe yalnızca temel fiziksel kontroller yeterli olabilirken başka bir üründe elektriksel güvenlik, mekanik dayanım, kimyasal analiz, yaşlandırma veya uzun süreli performans deneyleri gerekebilir. Bu farklılıklar toplam TSE belgelendirme maliyetini doğrudan etkiler.

TSE Belgesi maliyetini oluşturan kalemler

Belgelendirme çalışmasında aşağıdaki gider kalemleri gündeme gelebilir:

• Başvuru ve dosya inceleme bedelleri
• Üretim yeri inceleme giderleri
• Uzman hizmet ve denetim süreleri
• Ulaşım ve konaklama giderleri
• Numune alma işlemleri
• Laboratuvar deney ücretleri
• Numune taşıma ve kargo giderleri
• Belge ve marka kullanım bedelleri
• Yıllık gözetim veya ara kontrol giderleri
• Tekrar denetim giderleri
• Tekrar test ücretleri
• Standart temin bedeli
• Teknik hazırlık ve danışmanlık maliyetleri

Bu kalemlerin tamamı her başvuruda aynı şekilde uygulanmayabilir. Ürünün belgelendirme programı ve başvuru kapsamı toplam maliyeti belirler.

Ürün standardı maliyeti nasıl etkiler?

İlgili standardın istediği deney sayısı ve deneylerin teknik süresi maliyet üzerinde belirleyicidir. Basit ölçü kontrolleri ile uzun süreli dayanım testlerinin laboratuvar maliyeti aynı olmaz.

Aşağıdaki deney türleri toplam maliyeti artırabilir:

• Uzun süreli çevrim deneyleri
• UV yaşlandırma testleri
• Tuz sisi ve korozyon testleri
• Yangın davranışı deneyleri
• Elektriksel güvenlik testleri
• EMC deneyleri
• Kimyasal analizler
• Migrasyon testleri
• Yüksek kapasiteli mekanik dayanım deneyleri
• Özel test düzeneği gerektiren performans deneyleri

Model sayısı fiyatı artırır mı?

Evet. Aynı ürün ailesinde çok sayıda model bulunması, teknik farklılıklara göre ek numune veya deney ihtiyacı oluşturabilir.

Yalnızca renk veya küçük ölçü farkı bulunan ürünler aynı aile içinde değerlendirilebilirken; farklı güç, kapasite, ham madde, güvenlik parçası veya çalışma prensibine sahip modeller için ayrı testler gerekebilir.

Başvuru öncesinde doğru bir model ailesi çalışması yapılması gereksiz deney maliyetlerinin önlenmesine yardımcı olabilir.

Üretim yeri sayısı maliyeti etkiler mi?

TSE ürün belgelendirmesi üretim yeri esasına dayandığı için aynı ürünün birden fazla tesiste üretilmesi ek inceleme ve gözetim maliyeti oluşturabilir.

Bir marka için Türkiye’de ve yurt dışında farklı üretim tesisleri bulunuyorsa her üretim yerinin belgelendirme kapsamına ayrı ayrı dahil edilmesi gerekebilir.

Yurt dışı üretim yeri daha maliyetli olabilir mi?

Yurt dışı üretim yeri incelemelerinde seyahat, konaklama, ulaşım, tercüme ve organizasyon giderleri toplam maliyeti artırabilir.

Ayrıca numunelerin uluslararası taşınması, gümrük işlemleri ve teknik belgelerin tercümesi ek maliyet doğurabilir.

Testin başarısız olması maliyeti artırır mı?

Ürünün herhangi bir deneyden başarısız olması hâlinde tasarım düzeltmesi, yeni numune üretimi ve tekrar testi gerekebilir. Bu durumda yalnızca laboratuvar gideri değil, üretim ve proje maliyeti de artabilir.

Bu nedenle resmî test öncesinde kritik maddeler için ön test yapılması, toplam maliyet riskini azaltan önemli bir adımdır.

TSE danışmanlık maliyeti zorunlu mudur?

TSE Belgesi almak için danışmanlık hizmeti kullanılması her durumda zorunlu değildir. Firma gerekli teknik bilgiye, insan kaynağına ve deneyime sahipse süreci kendi personeliyle yürütebilir.

Ancak ürün standardının yorumlanması, teknik dosya hazırlanması, üretim yeri denetim hazırlığı ve uygunsuzlukların kapatılması konusunda uzman desteği alınması sürecin daha kontrollü ilerlemesine yardımcı olabilir.

Danışmanlık teklifinde şu hizmetlerin bulunup bulunmadığı netleştirilmelidir:

• Standart ve belge türü analizi
• Başvuru kapsamının belirlenmesi
• Teknik dosya hazırlanması
• Etiket ve kullanım kılavuzu kontrolü
• Üretim yeri ön denetimi
• Kalite kontrol dokümanları
• Numune ve test planı
• Başvuru takibi
• Uygunsuzluk kapatma desteği
• Belge sonrası gözetim desteği

TSE Belgesi fiyat teklifi için hangi bilgiler gerekir?

Gerçekçi bir maliyet çalışması yapılabilmesi için en azından aşağıdaki bilgiler paylaşılmalıdır:

• Ürün adı ve kullanım amacı
• Marka ve model listesi
• Ürün teknik özellikleri
• Üretim yeri adresi
• Yerli veya yabancı üretim durumu
• Varsa ilgili standart numarası
• Mevcut test raporları
• Ürün fotoğrafları ve teknik çizimleri
• Farklı modeller arasındaki teknik farklar
• Belgenin hangi amaçla istendiği

TSE Belgesi için yaklaşık bütçe nasıl planlanır?

Firma bütçe planını yalnızca ilk başvuru ücretine göre yapmamalıdır. Aşağıdaki üç ayrı maliyet grubu dikkate alınabilir:

1. Hazırlık maliyetleri: Standart, teknik dosya, ön test, kalite kontrol ve danışmanlık çalışmaları.
2. Belgelendirme maliyetleri: Başvuru, inceleme, denetim, numune ve laboratuvar giderleri.
3. Belge devamlılığı maliyetleri: Gözetim, yenileme, ek model, kapsam değişikliği ve tekrar testleri.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Geçerlilik Süresi Ne Kadardır?

TSE Belgesi alındıktan sonra süresiz ve kontrolsüz biçimde kullanılabilen bir belge değildir. Belgenin devamlılığı, üreticinin belge kapsamındaki ürünü aynı teknik şartlarda üretmeye devam etmesine bağlıdır.

Belge üzerinde başlangıç ve geçerlilik bilgileri bulunabilir. Bununla birlikte belge askıya alınmış, iptal edilmiş veya kapsamı değiştirilmişse yalnızca eski belge kopyasına bakılarak güncel geçerlilik sonucuna varılmamalıdır.

Belgenin geçerli olması ne anlama gelir?

Geçerli bir TSE Belgesi için genel olarak aşağıdaki şartların sürdürülmesi beklenir:

• Belgenin süresinin dolmamış olması
• Belgenin askıda bulunmaması
• Belgenin iptal edilmemiş olması
• Ürün ve üretim yerinin belge kapsamına uygun olması
• Markanın belge kapsamıyla eşleşmesi
• Gözetim işlemlerinin tamamlanması
• Üründe izinsiz önemli değişiklik yapılmaması
• Sözleşme ve marka kullanım şartlarına uyulması
• Mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi

Belge tarihi dolduğunda ne olur?

Belgenin geçerlilik süresinin sona ermesi hâlinde yenileme veya devam işlemleri tamamlanmadan belge ve TSE markası kullanılmamalıdır.

Firma yenileme işlemlerini son güne bırakmamalıdır. Üretim yeri incelemesi, numune alma veya deney gerekmesi hâlinde işlemler zaman alabilir.

TSE Belgesi süresiz midir?

Hayır. TSE ürün belgelendirmesinde belge devamlılığı belirli kontroller ve sözleşme şartlarıyla ilişkilidir. Belge bir kez alındıktan sonra ürün değişse bile ömür boyu geçerli olduğu düşünülmemelidir.

Üründe değişiklik yapılırsa belge geçerliliği etkilenir mi?

Ürün tasarımında, ham maddesinde, kritik bileşeninde veya üretim yönteminde yapılan değişiklikler standarda uygunluğu etkileyebilir.

Aşağıdaki değişikliklerin belgelendirme birimine bildirilmesi gerekebilir:

• Ana ham madde değişikliği
• Elektriksel bileşen değişikliği
• Motor veya güç ünitesi değişikliği
• Boyut ve kapasite değişikliği
• Güvenlik tertibatı değişikliği
• Ürün kullanım amacının değişmesi
• Üretim prosesinin değişmesi
• Farklı üretim yerine geçilmesi
• Marka değişikliği
• Yeni model eklenmesi

Değişikliğin niteliğine göre teknik dosya güncellemesi, ek inceleme veya yeni testler gerekebilir.

Üretim yeri değişirse belge kullanılabilir mi?

TSE Belgesi üretim yeriyle ilişkili olduğu için ürünün farklı bir tesiste üretilmeye başlanması belge kapsamını etkileyebilir. Yeni üretim yeri değerlendirilmeden mevcut belgenin otomatik olarak kullanılabileceği varsayılmamalıdır.

Firma unvanı değişirse ne yapılmalıdır?

Firma unvanı, adresi, vergi bilgisi veya hukuki yapısı değiştiğinde belgelendirme kayıtlarının güncellenmesi gerekir.

Birleşme, bölünme, tür değişikliği veya şirket devri gibi işlemlerde belgenin otomatik olarak yeni firmaya geçtiği kabul edilmemelidir. Hukuki ve teknik değerlendirme yapılması gerekebilir.

Belgenin askıya alınması ne demektir?

Askıya alma, belge kullanımının belirli bir süreyle durdurulması anlamına gelebilir. Askı süresince ürün ve tanıtım materyallerinde TSE markasının kullanımına ilişkin kurallara uyulmalıdır.

Belge şu nedenlerle askıya alınabilir:

• Gözetim incelemesinde uygunsuzluk tespit edilmesi
• Ürün deneylerinin başarısız olması
• Markanın yanlış kullanılması
• İncelemeye izin verilmemesi
• Ürün değişikliklerinin bildirilmemesi
• Mali yükümlülüklerin yerine getirilmemesi
• Müşteri şikâyetlerinin ciddi risk göstermesi

Belgenin iptal edilmesi ne demektir?

Belgenin iptal edilmesi, firmanın ilgili kapsam için belge ve marka kullanım hakkının sona ermesi anlamına gelir.

İptal sonrasında ürün, ambalaj, katalog, internet sitesi ve reklam materyallerindeki belge iddiaları gözden geçirilmelidir.

Belge devamlılığı için firma ne yapmalıdır?

• Üretim ve kontrol kayıtlarını düzenli tutmalıdır.
• Kalibrasyonları zamanında yaptırmalıdır.
• Ürün değişikliklerini bildirmelidir.
• Gözetim incelemelerine hazırlıklı olmalıdır.
• Şikâyetleri kayıt altına almalıdır.
• Uygunsuzluklara düzeltici faaliyet uygulamalıdır.
• TSE markasını yalnızca kapsam dahilinde kullanmalıdır.
• Yenileme tarihlerini takip etmelidir.
• Belge üzerindeki firma ve ürün bilgilerini güncel tutmalıdır.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Yenileme ve Ara Kontroller Nasıl Yapılır?

TSE Belgesi alındıktan sonra ürün uygunluğunun sürdürülmesi gerekir. Belge yenileme ve ara kontrol işlemleri, seri üretimin ilgili standart şartlarını karşılamaya devam edip etmediğini doğrulamayı amaçlar.

TSE Belgesi yenileme başvurusu ne zaman yapılmalıdır?

Yenileme işlemleri belge geçerlilik süresi dolmadan önce planlanmalıdır. Sürecin son güne bırakılması, belge kullanımında kesinti yaşanmasına neden olabilir.

Firma kendi takip sisteminde aşağıdaki tarihleri izlemelidir:

• Belge bitiş tarihi
• Son gözetim tarihi
• Bir sonraki inceleme zamanı
• Kalibrasyon tarihleri
• Test raporu geçerlilik durumu
• Firma evraklarının güncellik tarihleri
• Marka tescil veya kullanım izin süreleri

Yenilemede hangi belgeler hazırlanır?

Ürün ve firma yapısına göre aşağıdaki belgeler güncellenebilir:

• Firma faaliyet belgesi
• Ticaret sicil bilgileri
• İmza yetkileri
• Marka belgeleri
• Model ve ürün listesi
• Üretim yeri bilgileri
• Güncel teknik dosya
• Kalite kontrol kayıtları
• Kalibrasyon belgeleri
• Müşteri şikâyet kayıtları
• Ürün değişiklik bildirimleri

Ara kontrol nedir?

Ara kontrol veya gözetim incelemesi, belge geçerlilik dönemi içinde üretim ve ürün uygunluğunun devam ettiğini doğrulamak amacıyla yapılabilir.

Ara kontrolde şu konular incelenebilir:

• Ürünlerin belge kapsamına uygunluğu
• Üretim sürecinin devamlılığı
• Ham madde ve son ürün kontrolleri
• Ölçüm cihazlarının durumu
• Ürün izlenebilirliği
• Uygunsuz ürün kayıtları
• Müşteri şikâyetleri
• TSE markası kullanımı
• Önceki uygunsuzlukların etkinliği

Yenilemede tekrar ürün testi yapılır mı?

Ürün grubu ve belgelendirme programına göre tekrar numune alınması ve ürün deneylerinin gerçekleştirilmesi gerekebilir.

Tekrar test ihtimali şu durumlarda artabilir:

• Belgelendirme programının periyodik test öngörmesi
• Üründe teknik değişiklik yapılması
• Önceki testlerde sınır değerlere yakın sonuç alınması
• Müşteri şikâyeti bulunması
• Piyasa numunesinde farklılık tespit edilmesi
• Üretim yerinin değişmesi
• Standardın revize edilmesi

Standart değişirse mevcut belge ne olur?

Ürünün tabi olduğu standart revize edildiğinde yeni standarda geçiş için belirli bir süre veya teknik çalışma gerekebilir.

Firma aşağıdaki değerlendirmeleri yapmalıdır:

• Yeni ve eski standart arasındaki farklar
• Ürün tasarımına etkisi
• Ek test gerekliliği
• Etiket ve kılavuz değişiklikleri
• Kalite kontrol planı değişiklikleri
• Geçiş takvimi

Standart değişikliği yalnızca doküman numarasının değiştirilmesi anlamına gelmeyebilir. Üründe teknik değişiklik veya ek deney gerekebilir.

Belge kapsamı nasıl genişletilir?

Yeni model, yeni marka, yeni üretim yeri veya yeni ürün tipi eklenmek istendiğinde kapsam genişletme işlemi yapılabilir.

Yeni kapsam için aşağıdaki çalışmalar gerekebilir:

• Teknik model karşılaştırması
• Yeni numune alınması
• Ek ürün testleri
• Üretim yeri incelemesi
• Marka belgelerinin sunulması
• Teknik dosyanın güncellenmesi
• Belge kapsamının yeniden düzenlenmesi

Belge kapsamı nasıl daraltılır?

Üretimi durdurulan model, kullanılmayan marka veya kapanan üretim yeri belge kapsamından çıkarılabilir. Kapsamın güncel tutulması, müşterilerin yanıltılmasını önler.

Yenileme denetiminde sık karşılaşılan sorunlar

• Belge alındıktan sonra kayıt tutulmaması
• Kalibrasyonların yenilenmemesi
• Ürün bileşenlerinin habersiz değiştirilmesi
• Yeni modellerin belgeye eklenmeden TSE markalı satılması
• Etiketlerin belge kapsamıyla uyuşmaması
• Müşteri şikâyetlerinin kaydedilmemesi
• Üretim yeri adresinin değiştiğinin bildirilmemesi
• Önceki uygunsuzlukların tekrar etmesi

Belge yenileme kontrol listesi

↑ Başa Dön

TSE Markası ve TSE İbaresi Nasıl Kullanılır?

TSE Belgesi alan firmaların en fazla dikkat etmesi gereken konulardan biri marka ve belge ibarelerinin doğru kullanılmasıdır. TSE logosunun bulunması müşteride ürünün standarda uygun olduğu algısını oluşturduğu için kullanımın belge kapsamıyla tamamen uyumlu olması gerekir.

“TSE Belgeli” ibaresi ne anlama gelir?

“TSE Belgeli” ifadesi, ilgili ürünün geçerli TSE belgelendirme kapsamı içinde bulunduğunu belirtmek için kullanılabilir. Ancak bu ifade firmanın bütün ürünlerinin belgeli olduğu izlenimini oluşturmamalıdır.

Örneğin firmanın yalnızca bir sandalye modeli TSE belgeli ise internet sitesinde şirket logosunun yanında genel olarak “Tüm ürünlerimiz TSE belgelidir” ifadesi kullanılmamalıdır.

TSE markası nerelerde kullanılabilir?

Belge ve sözleşme şartlarına bağlı olarak marka şu alanlarda kullanılabilir:

• Ürünün üzerinde
• Ürün etiketinde
• Ürün ambalajında
• Kullanım kılavuzunda
• Teknik katalogda
• Ürüne özel internet sayfasında
• Belge kapsamındaki ürüne ait reklam materyalinde
• Teklif ve teknik dokümanlarda

Kullanım alanı ne olursa olsun TSE markası, belge kapsamı dışındaki ürünlere bağlanacak biçimde yerleştirilmemelidir.

İnternet sitesinde TSE ibaresi nasıl kullanılmalıdır?

Web sitesinde TSE belgesi tanıtılırken belgelendirilen ürün açıkça belirtilmelidir.

Doğru kullanıma örnek olabilecek ifadeler:

• “X model ürünümüz TS … standardı kapsamında TSE belgelidir.”
• “TSE Belge No: … kapsamında belgelendirilen ürünlerimizi inceleyin.”
• “Bu ürün, belge kapsamında belirtilen üretim yerinde üretilmektedir.”

Riskli ve yanıltıcı kullanımlar:

• “Firmamız TSE onaylıdır.”
• “Tüm ürünlerimiz devlet garantilidir.”
• “TSE tarafından en kaliteli ürün seçildi.”
• “TSE tüm ürünlerimizi onayladı.”
• Belge kapsamı olmayan ürün sayfalarında TSE logosu kullanılması

TSE logosunun şekli değiştirilebilir mi?

TSE markası kurumsal kullanım kurallarına uygun biçimde kullanılmalıdır. Logonun oranı, yazısı, biçimi veya anlamı değiştirilmemelidir.

Aşağıdaki işlemlerden kaçınılmalıdır:

• Logonun oranlarını bozmak
• Logoya farklı yazı eklemek
• Logoyu ürün markası gibi kullanmak
• TSE ibaresini farklı bir sembolle birleştirmek
• Markayı okunamayacak kadar küçük kullanmak
• Logonun yalnızca bir bölümünü kullanmak

Deney raporu olan ürün “TSE onaylı” diye tanıtılabilir mi?

Hayır. Bir ürünün TSE laboratuvarında test edilmesi, tek başına TSE markası veya “TSE belgeli” ifadesi kullanma hakkı oluşturmaz.

Deney raporu yalnızca test edilen numunenin belirtilen deney sonuçlarını gösterir. Ürün belgelendirme ve marka kullanım hakkı ayrı bir süreçtir.

Belge numarası kullanılmalı mı?

Belge numarasının ürün sayfasında veya teknik dokümanda belirtilmesi, müşterinin belgeyi daha kolay doğrulamasına yardımcı olabilir.

Belge numarası paylaşılırken şu bilgilerin güncel olduğundan emin olunmalıdır:

• Belgenin geçerlilik durumu
• Ürün modeli
• Marka
• Üretim yeri
• Standardın numarası

TSE işareti farklı markalarda kullanılabilir mi?

Belge kapsamı belirli marka veya markalar için düzenlenmişse yalnızca bu markalarda kullanılabilir. Aynı üretim yerinde üretilse bile belge kapsamına eklenmemiş farklı bir ticari markada TSE işareti kullanılmamalıdır.

Fason üretimde TSE markasını kim kullanabilir?

Fason üretim modelinde belge sahibi, marka sahibi ve üretim yeri arasındaki hukuki ilişki önemlidir. TSE markasının hangi marka ve ürün üzerinde kullanılabileceği belge kapsamına ve sözleşmelere göre belirlenir.

Belge askıdaysa logo kullanılabilir mi?

Belge askıya alınmışsa marka kullanımına ilişkin sınırlamalar uygulanabilir. Askı sürecinde yeni ürün, ambalaj ve tanıtım materyallerinde TSE işaretinin kullanılmasına devam edilmemelidir.

Askı kaldırılmadan ürünlerin TSE belgeli olarak tanıtılması hukuki ve ticari risk doğurabilir.

Belge iptal edilince ne yapılmalıdır?

Belge iptal edildiğinde aşağıdaki alanlar gözden geçirilmelidir:

• Ürün etiketleri
• Ambalajlar
• İnternet sitesi
• E-ticaret sayfaları
• Kataloglar
• Sosyal medya reklamları
• Teklif dosyaları
• Bayi tanıtım materyalleri

Geçersiz belgeye dayalı TSE iddiaları kullanılmamalıdır.

TSE ibaresi kullanım kontrol listesi

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Sorgulama Nasıl Yapılır?

Bir ürünün üzerinde TSE logosu bulunması veya satıcının “TSE belgeli” ifadesini kullanması, belgenin güncel ve ilgili ürün için geçerli olduğunu tek başına kanıtlamaz. Belgenin resmî sorgulama sistemi üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

TSE Belgesi sorgulama işlemi özellikle ürün satın alacak tüketiciler, kamu ihalesine katılacak firmalar, bayiler, distribütörler ve kurumsal satın alma birimleri açısından önemlidir.

TSE Belgesi sorgulamasında hangi bilgiler kullanılabilir?

Sorgulama ekranının sunduğu seçeneklere göre aşağıdaki bilgilerden biri veya birkaçı kullanılabilir:

• Firma unvanı
• Belge numarası
• Marka adı
• Ürün adı
• Türk standardı numarası
• Üretim yeri bilgisi
• Belge türü

Firma unvanının tam olarak bilinmediği durumlarda markayla arama yapılabilir. Ancak aynı veya benzer markaların bulunabileceği dikkate alınarak belge kapsamındaki üretici ve ürün bilgileri ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

TSE Belgesi sorgulama adımları

1. Türk Standardları Enstitüsünün resmî çevrim içi sorgulama sayfası açılır.
2. “TSE’den Belgeli Firma Sorgulama” veya ilgili belge sorgulama alanı seçilir.
3. Firma adı, belge numarası, marka veya TS numarası girilir.
4. Arama sonuçlarından ilgili firma seçilir.
5. Belgenin ürün, marka, standart ve üretim yeri kapsamı incelenir.
6. Belgenin geçerli, askıda veya iptal durumunda olup olmadığı kontrol edilir.
7. Satın alınacak ürünün modeli belge kapsamıyla karşılaştırılır.

Belge sorgulamasında hangi bilgiler kontrol edilmelidir?

Yalnızca firma adının sonuçlarda görünmesi yeterli değildir. Aşağıdaki bilgiler tek tek kontrol edilmelidir:

• Belge sahibinin tam ticaret unvanı
• Belge numarası
• Belge türü
• İlgili Türk standardının numarası
• Ürün adı ve teknik kapsamı
• Ticari marka
• Üretim yeri adresi
• Belgenin güncel durumu
• Belge kapsamındaki model, tip veya sınıflar

Belge numarası ile sorgulama neden önemlidir?

Belge numarası, benzer firma veya marka isimleri arasında doğru kayda ulaşmayı kolaylaştırır. Satıcıdan belge kopyası alınabiliyorsa belge numarası üzerinden resmî kayıtla karşılaştırma yapılmalıdır.

Belge kopyası ile sorgulama sonucu arasında aşağıdaki bilgiler aynı olmalıdır:

• Firma unvanı
• Belge numarası
• Ürün adı
• Standart numarası
• Marka
• Üretim yeri
• Belge kapsamı

TSE logosu bulunan her ürün sorgulanabilir mi?

Ürünün üzerinde TSE veya TSEK markası bulunuyorsa belge sahibi ve belge kapsamı doğrulanabilmelidir. Ürün üzerinde yeterli izlenebilirlik bilgisi bulunmaması, özellikle model ve üretici bilgilerinin belirsiz olması durumunda satıcıdan ek belge talep edilmelidir.

Sorgulamada firma bulunamazsa ne yapılmalıdır?

Firma veya belge sorgulama sonucunda bulunamıyorsa aşağıdaki ihtimaller değerlendirilmelidir:

• Firma unvanı eksik veya yanlış yazılmış olabilir.
• Marka ile firma unvanı birbirinden farklı olabilir.
• Belge farklı bir üretici adına düzenlenmiş olabilir.
• Belge süresi sona ermiş veya iptal edilmiş olabilir.
• Belge numarası yanlış aktarılmış olabilir.
• Sunulan doküman ürün belgesi değil, deney raporu olabilir.
• Belge kapsamı farklı bir ürüne ait olabilir.

Bu durumda satıcıdan veya üreticiden belgenin tam ve güncel kopyası istenmeli, tereddüt devam ediyorsa ilgili TSE belgelendirme biriminden bilgi alınmalıdır.

İhale için TSE Belgesi nasıl doğrulanır?

İhaleye sunulan belge kontrol edilirken yalnızca belgenin geçerli olması değil, teklif edilen ürünün teknik şartnameyi karşılayıp karşılamadığı da değerlendirilmelidir.

İhale belge kontrolünde aşağıdaki karşılaştırma yapılabilir:

Sahte veya yanıltıcı TSE Belgesi nasıl anlaşılır?

Aşağıdaki durumlar belge üzerinde ek doğrulama yapılmasını gerektirebilir:

• Belge numarasının okunamaması
• Firma unvanının sonradan eklenmiş görünmesi
• Farklı yazı karakterleri kullanılması
• Belge tarihinin veya kapsamının silik olması
• Ürün modelinin belge üzerinde bulunmaması
• Resmî sorgulamada belge kaydına ulaşılamaması
• Belgenin farklı markaya ait olması
• Deney raporunun TSE Belgesi olarak sunulması
• Belge üzerinde sonradan dijital değişiklik izleri bulunması

TSE Belgesi ile deney raporu nasıl ayırt edilir?

↑ Başa Dön

TSE Belgesinin Firmalara Sağladığı Avantajlar

TSE Belgesi yalnızca ürün üzerine yerleştirilen bir logo olarak görülmemelidir. Doğru şekilde yürütülen belgelendirme süreci, üreticinin ürün tasarımından ham madde kabulüne, seri üretim kontrolünden müşteri şikâyetlerine kadar birçok sürecini geliştirmesine katkı sağlayabilir.

Belgenin sağlayacağı gerçek avantaj; ürün grubuna, hedef pazara, müşteri beklentilerine ve firmanın belgeyi nasıl yönettiğine göre değişir.

Ürün güvenilirliğini destekler

Ürünün belirli ve ölçülebilir teknik şartlar üzerinden değerlendirilmesi, yalnızca üretici beyanına dayalı pazarlama iddialarına kıyasla daha güçlü bir güven unsuru oluşturabilir.

Özellikle alıcının ürünü teknik olarak değerlendirmesinin zor olduğu sektörlerde bağımsız uygunluk belgelendirmesi satın alma kararını etkileyebilir.

Kurumsal müşterilere satış imkânını artırabilir

Büyük işletmeler, zincir mağazalar, ana sanayi kuruluşları ve kamu kurumları tedarikçi seçiminde ürün standartlarına ve belgelere önem verebilir.

TSE Belgesi aşağıdaki ticari süreçlerde avantaj sağlayabilir:

• Kurumsal tedarikçi başvuruları
• Kamu ve özel sektör ihaleleri
• Bayilik görüşmeleri
• Distribütörlük anlaşmaları
• Proje bazlı ürün satışları
• Teknik şartnameli satın almalar
• Yapı ve sanayi projeleri

Rakiplerden farklılaşmayı sağlar

Aynı özelliklere sahip çok sayıda ürünün bulunduğu pazarlarda geçerli ve doğru kapsamlı bir TSE Belgesi, markanın teknik güvenilirlik yönünden farklılaşmasına katkı sağlayabilir.

Ancak bu farklılaşma, yanıltıcı reklam yerine açık ve doğrulanabilir bilgiler üzerinden kurulmalıdır.

Üretim kontrol sistemini geliştirir

Belgelendirme hazırlığında oluşturulan girdi kontrolü, proses kontrolü, son ürün kontrolü, kalibrasyon ve izlenebilirlik uygulamaları firmanın genel üretim performansını geliştirebilir.

Bu sistemler sayesinde aşağıdaki kazanımlar elde edilebilir:

• Üretim hatalarının daha erken tespit edilmesi
• Fire ve yeniden işleme oranının azaltılması
• Ham madde problemlerinin izlenmesi
• Ürün partileri arasında tutarlılığın artırılması
• Müşteri şikâyetlerinin daha hızlı analiz edilmesi
• Personel görevlerinin netleşmesi
• Ölçüm ve kontrol disiplininin gelişmesi

İhale hazırlığını kolaylaştırabilir

İhalelerde ürün standardı ve belge kapsamı talep edildiğinde daha önce tamamlanmış belgelendirme, firmanın teklif hazırlama sürecini kolaylaştırabilir.

Bununla birlikte her ihale öncesinde belgenin geçerliliği ve teknik şartnameyle uyumu yeniden kontrol edilmelidir.

Müşteri şikâyetlerinin azaltılmasına katkı sağlar

Standardın gereklerine göre yapılan ürün kontrolleri, özellikle ölçü, dayanım, güvenlik ve performans kaynaklı şikâyetlerin azaltılmasına yardımcı olabilir.

Belgelendirme tek başına sıfır şikâyet garantisi vermez. Ancak kayıtlı kontrol ve düzeltici faaliyet sistemi, problemlerin tekrarlanmasını önlemeyi kolaylaştırır.

Marka değerini güçlendirebilir

TSE markasının Türkiye pazarındaki bilinirliği, belgenin doğru kullanılması hâlinde tüketici ve kurumsal alıcı nezdinde güven sağlayabilir.

Marka değerinin desteklenmesi için firma şu bilgileri şeffaf biçimde paylaşabilir:

• Belgelendirilen ürün modeli
• İlgili standart numarası
• Belge numarası
• Belge kapsamı
• Resmî doğrulama bilgisi

İhracat için fayda sağlar mı?

TSE Belgesi, hedef ülkedeki alıcı tarafından kabul ediliyor veya şartnamede talep ediliyorsa ticari avantaj sağlayabilir. Bununla birlikte her ülkenin kendi teknik mevzuatı ve uygunluk değerlendirme sistemi bulunabilir.

Bu nedenle ihracatta TSE Belgesine ek olarak aşağıdaki çalışmalar gerekebilir:

• CE uygunluk değerlendirmesi
• Hedef ülke ürün kaydı
• Akredite laboratuvar testleri
• Ulusal uygunluk markaları
• Enerji verimliliği belgeleri
• Yerel dilde etiket ve kullanım kılavuzu

TSE Belgesinin sınırlamaları nelerdir?

TSE Belgesi önemli faydalar sağlayabilse de aşağıdaki konularda sınırsız garanti olarak değerlendirilmemelidir:

• Firmanın bütün ürünlerini kapsamaz.
• Satış başarısını tek başına garanti etmez.
• Diğer yasal belgelerin yerine otomatik olarak geçmez.
• Ürünün tüm özelliklerinin piyasadaki en iyi seviyede olduğunu göstermez.
• İhracat yapılacak her ülkede otomatik kabul sağlamaz.
• Belge alındıktan sonra üretim kontrolü ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Başvurusunda En Sık Yapılan Hatalar

TSE Belgesi alma sürecinde yaşanan gecikmelerin önemli bir bölümü, başvurunun yapılmasından önce gerçekleştirilebilecek teknik kontrollerin yapılmamasından kaynaklanır.

Aşağıdaki hatalar zaman, test ve başvuru maliyetinin artmasına neden olabilir.

1. Ürün için yanlış standardın seçilmesi

Ürünün yalnızca ticari adına bakarak standart seçmek, en temel başvuru hatalarından biridir. Standardın kapsamı, ürünün kullanım amacı ve teknik yapısı ayrıntılı biçimde incelenmelidir.

2. TSE, TSEK, HYB ve ISO belgelerinin karıştırılması

Ürün belgesi, hizmet yeri belgesi ve yönetim sistemi belgesi farklı değerlendirme konularına sahiptir. Müşterinin ne istediği netleştirilmeden başvuru yapılmamalıdır.

3. Ürün hazır olmadan başvuru açılması

Teknik çizimleri, etiketi, kullanım kılavuzu ve ön testleri tamamlanmamış ürünle başvuru yapılması sürecin sürekli ek belge talepleriyle ilerlemesine neden olabilir.

4. Yalnızca iyi hazırlanmış özel numune kullanılması

Resmî test için seri üretimden farklı ve özel olarak güçlendirilmiş numune hazırlanması, sürdürülebilir uygunluk sağlamaz. Piyasaya sunulan ürün test edilen numuneyle aynı teknik özellikte olmalıdır.

5. Marka sahipliğinin kontrol edilmemesi

Başvurulan marka başka bir kişi veya firmaya aitse gerekli kullanım ve belgelendirme izinleri alınmalıdır. Marka tescili, ambalaj ve başvuru bilgileri birbiriyle uyumlu olmalıdır.

6. Fason üretim ilişkisinin belgelenmemesi

Başvuru sahibi ile üretici farklıysa taraflar arasındaki yetki ve sorumluluk ilişkisi açık sözleşmelerle gösterilmelidir.

7. Çok fazla modeli tek testle kapsama almaya çalışmak

Teknik olarak önemli farklılıkları bulunan modelleri aynı ürün ailesinde göstermek, hatalı belge kapsamı oluşturabilir. Model farkları teknik karşılaştırma tablosuyla açıklanmalıdır.

8. Üretim yerinin denetim günü hazırlanması

Kalite kontrol sisteminin yalnızca denetim günü uygulanması yeterli değildir. Önceki dönemlere ait gerçek üretim, kontrol, bakım ve kalibrasyon kayıtları sunulabilmelidir.

9. Kalite kontrol formlarını boş bırakmak

Hazırlanmış ancak hiç kullanılmamış formlar, sistemin uygulandığını göstermez. Formlarda gerçek üretim partilerine ait tarih, ölçüm, sonuç ve sorumlu bilgileri bulunmalıdır.

10. Kalibrasyon ihtiyacının göz ardı edilmesi

Ürünün uygunluğunu kontrol eden ölçüm cihazlarının doğru sonuç verdiği gösterilmelidir. Kalibrasyon süresi geçmiş cihazlarla yapılan kontroller güvenilir kabul edilmeyebilir.

11. Etiket ve kullanım kılavuzunu önemsiz görmek

Ürün fiziksel testlerden başarılı olsa bile zorunlu uyarıların, model bilgilerinin veya kullanım talimatlarının eksik olması uygunsuzluğa neden olabilir.

12. Eski test raporuna güvenmek

Test raporunun farklı standarda, eski ürün tasarımına, farklı marka veya modele ait olması durumunda başvuruda kullanılması mümkün olmayabilir.

13. Uygunsuzluğa yalnızca “düzeltildi” yanıtı vermek

Uygunsuzluk kapatmada kök neden, yapılan düzeltme, tekrarını önleyen faaliyet ve kanıtlar sunulmalıdır.

14. Ürün değişikliklerini bildirmemek

Belge alındıktan sonra ham madde, motor, güvenlik bileşeni, üretim yeri veya model değişikliği yapılması belge kapsamını etkileyebilir.

15. Belgeyi firmanın bütün ürünlerinde kullanmak

TSE markası yalnızca belge kapsamındaki ürün, marka ve üretim yeri için kullanılmalıdır. Genel ve yanıltıcı ifadelerden kaçınılmalıdır.

16. İhale tarihine çok yakın başvuru yapmak

Ürün deneyi, denetim ve uygunsuzluk kapatma süreçleri bulunduğu için belgelendirme çalışması ihale teslim tarihinden yeterince önce başlatılmalıdır.

17. Yalnızca belge fiyatına odaklanmak

En düşük maliyetli başvuru yolu yerine doğru standart, uygun test ve sürdürülebilir üretim sistemi hedeflenmelidir. Yanlış hazırlık tekrar maliyetlerini artırabilir.

Başvuru öncesi hata önleme kontrol listesi

↑ Başa Dön

TSE Belgesi Danışmanlığı Nedir?

TSE belgelendirme süreci; teknik standart bilgisi, ürün analizi, üretim sistemi, laboratuvar testleri ve resmî başvuru işlemlerini birlikte içerir. Bu alanlarda yeterli personeli bulunmayan firmalar profesyonel danışmanlık desteğinden yararlanabilir.

Danışmanın görevi belgeyi garanti etmek veya denetim sonucunu etkilemek değildir. Danışmanlık hizmetinin temel amacı, firmayı ilgili standardın ve belgelendirme sisteminin gereklerine uygun biçimde hazırlamaktır.

TSE danışmanı hangi çalışmaları yapar?

• Ürün ve faaliyet analizini gerçekleştirir.
• Uygun belge türünü belirlemeye yardımcı olur.
• İlgili Türk standardını ve kriterleri analiz eder.
• Ürün ile standart arasında boşluk analizi yapar.
• Model ve ürün ailesini sınıflandırır.
• Teknik dosya dokümanlarını hazırlar veya kontrol eder.
• Etiket ve kullanım kılavuzunu değerlendirir.
• Kalite kontrol planını oluşturur.
• Üretim yeri ön denetimi gerçekleştirir.
• Numune ve laboratuvar test planını hazırlar.
• BelgeNet başvuru sürecini takip eder.
• Uygunsuzluk kapatma çalışmalarını yönetir.
• Belge sonrası gözetim hazırlığına destek verir.

Gelecek Patent TSE danışmanlık süreci

Gelecek Patent tarafından yürütülen TSE Belgesi danışmanlık çalışmaları, ürün ve firma yapısına göre planlanır. Her ürüne aynı doküman paketi uygulanmaz.

Genel danışmanlık süreci aşağıdaki aşamalardan oluşabilir:

1. Ön değerlendirme: Ürün, model, marka, üretim yeri ve belge amacı incelenir.
2. Standart analizi: İlgili Türk standardı veya TSEK kriteri belirlenir.
3. Uygunluk boşluk analizi: Ürünün ve üretim sisteminin eksikleri tespit edilir.
4. Teknik dosya hazırlığı: Çizimler, teknik özellikler, etiket ve kılavuz düzenlenir.
5. Üretim yeri hazırlığı: Kontrol planları, kayıtlar, kalibrasyon ve izlenebilirlik sistemi kurulur.
6. Test planlaması: Numune ailesi ve gerekli deneyler belirlenir.
7. Başvuru desteği: Başvuru evrakları ve süreç takibi gerçekleştirilir.
8. Denetim desteği: Firma, üretim yeri incelemesine hazırlanır.
9. Uygunsuzluk yönetimi: Kök neden, düzeltici faaliyet ve kanıt dosyaları hazırlanır.
10. Belge devamlılığı: Yenileme, gözetim ve kapsam değişiklikleri takip edilir.

Danışmanlık hizmeti alırken nelere dikkat edilmelidir?

• Danışmanın ürün standardı konusunda deneyimi bulunmalıdır.
• Belgenin kesin alınacağı yönünde garanti verilmemelidir.
• Hizmet kapsamı yazılı biçimde açıklanmalıdır.
• Kurum ücretleri ile danışmanlık ücretleri ayrılmalıdır.
• Laboratuvar testlerinin kapsamı netleştirilmelidir.
• Teknik dosyaların firmaya teslim edilmesi sağlanmalıdır.
• Belge sonrası destek şartları belirtilmelidir.
• Firma personeli sürece dahil edilmelidir.

TSE danışmanlığı kimler için uygundur?

• İlk kez TSE Belgesi alacak üreticiler
• İhale için kısa ve kontrollü bir hazırlık yapmak isteyen firmalar
• Ürün testlerinden başarısız sonuç alan işletmeler
• Yabancı üretici adına başvuru yapacak ithalatçılar
• Fason üretim modeliyle çalışan marka sahipleri
• Belge kapsamını genişletmek isteyen kuruluşlar
• Üretim yerini değiştiren firmalar
• Gözetim denetimine hazırlanacak belge sahipleri

TSE danışmanlığı belge garantisi verir mi?

Hayır. TSE Belgesi kararı, yetkili belgelendirme kuruluşunun değerlendirmesi sonucunda verilir. Hiçbir danışman ürün uygun değilken veya gerekli testlerden başarısız olmuşken belge düzenlenmesini garanti edemez.

Profesyonel danışmanlık; eksiklerin önceden tespit edilmesini, ürünün standarda göre hazırlanmasını ve sürecin daha düzenli yürütülmesini sağlar.

TSE Belgesi için Gelecek Patent ile çalışmanın avantajları

• Ürüne özel standart ve belge türü analizi
• Başvuru öncesi kapsamlı uygunluk kontrolü
• Teknik dosya ve kalite kontrol dokümanlarının hazırlanması
• Üretim yeri ön denetimi
• Test ve numune planlaması
• Başvuru sürecinin tek merkezden takibi
• Uygunsuzluk kapatma desteği
• Belge yenileme ve kapsam değişikliği takibi

↑ Başa Dön